wat is een
Kantelpunt?

Over systemen, veerkracht, stabiliteit en fragiliteit

In een complex systeem - zoals een mensenleven - spelen allerlei factoren en processen die een niet-lineaire respons kunnen veroorzaken. Een systeem kan heel lang 'stabiel' lijken, terwijl het vrijwel onzichtbaar wordt ondergraven. Door die geleidelijke ontwikkeling wordt de veerkracht van het systeem steeds geringer, wordt het systeem steeds fragieler. Veranderingen die gewoonlijk optreden, gaan langer of korter duren en het systeem 'weet' niet meer welke kant het op moet. Uiteindelijk is een kleine verstoring in deze omstandigheden voldoende om de omslag naar een nieuwe, 'stabiele' toestand te bewerkstelligen.

Denk bij het woord 'systeem' aan een sociaal, mentaal, economisch, maatschappelijk of natuurkundig systeem. Het concept 'veerkracht' is een onderdeel van het concept 'stabiliteit' dat het vermogen aangeeft van een systeem om een verstoring te weerstaan. Stabiliteit staat voor 'onveranderd blijven, ondanks weerstand'. Veerkracht is dan 'het vermogen om terug te keren naar de oorspronkelijke toestand na een tijdelijke verstoring'.

Een kantelpunt in een mensenleven is een belangrijk moment in ons bestaan met een dergelijke impact dat het NA drastisch anders is dan het VOOR

Katalysator voor verandering

De 'fatale' verstoring wordt vaak als oorzaak gezien van het kantelen, terwijl de langdurige geleidelijke invloed van externe factoren de echte oorzaak is. 

Het kan dus heel lang duren vooraleer jij je bewust bent van de nood om te kantelen. Zolang je over voldoende veerkracht beschikt, kan je flexibel omspringen met verandering, met onzekerheid. Eens het kantelpunt bereikt echter, voelt de nood om te kantelen als bijzonder urgent, het voelt alsof er geen weg terug mogelijk is. De weg die je dan wel wil of kan opgaan, is nog onduidelijk en dat zorgt voor veel onzekerheid. 

In een mensenleven ervaren we een kantelpunt als hét moment waarop de nood om te kantelen scherp voelbaar is.

Geen weg terug

Wanneer veerkracht afneemt, kan er bij een verstoring een kantelpunt bereikt worden waarbij structuur en functioneren drastisch veranderen. Eigen aan systemen met een kantelpunt is dat het moeilijk is om in de oorspronkelijke toestand terug te komen: teruggaan naar de toestand vlak voor het kantelpunt, is onvoldoende en vaak zelfs onmogelijk.

Omdat tijdens het kantelen zekerheden op losse schroeven komen staan, ga je als persoon wankelen.

Een persoonlijk kantelpunt gaat daarom vaak gepaard met tijd voor reflectie, stilstaan, voor het maken van een reis naar binnen, naar de essentie.

Herkenbaar? Sta jij op een professioneel kantelpunt? Ontdek het hier...

Share This