wat is een
Kantelpunt?

Wat is een kantelpunt?

Over systemen, veerkracht en stabiliteit

In een complex systeem - zoals een mensenleven - spelen allerlei factoren en processen die een niet-lineaire respons kunnen veroorzaken. Zo kan een systeem heel lang 'stabiel' lijken, terwijl het toch vrijwel onzichtbaar wordt ondergraven. Door die geleidelijke ontwikkeling wordt de veerkracht van het systeem steeds geringer en wordt het systeem steeds fragieler. Veranderingen die gewoonlijk optreden, gaan langer of korter duren. Het systeem 'weet' niet meer welke kant het op moet.

Uiteindelijk is in deze omstandigheden een kleine verstoring voldoende om de omslag naar een nieuwe 'stabiele' toestand te bewerkstelligen. Die nieuwe stabiele toestand kan als bijzonder oncomfortabel ervaren worden wanneer je liever terug wil naar de situatie van voor het kantelpunt.

Een paar definities ter aanvulling:

  • Niet-lineair betekent 'complexer dan 'oorzaak-gevolg' of 'actie-reactie''
  • Denk bij het woord 'systeem' aan een sociaal, mentaal, economisch, maatschappelijk of natuurkundig systeem
  • Het concept 'veerkracht' is een onderdeel van het concept 'stabiliteit' dat het vermogen aangeeft van een systeem om een verstoring te weerstaan. Stabiliteit staat voor 'onveranderd blijven, ondanks weerstand'. Veerkracht is dan 'het vermogen om terug te keren naar de oorspronkelijke toestand, na een tijdelijke verstoring'.

De 'fatale' verstoring wordt overigens vaak als oorzaak gezien van het kantelpunt, terwijl het de langdurige geleidelijke invloed van verschillende externe factoren is die de echte oorzaak is. 

Een kantelpunt in een mensenleven is een belangrijk moment in ons bestaan met een dergelijke impact

dat het NA drastisch anders is dan het VOOR


Katalysator voor verandering

Het kan dus heel lang duren vooraleer jij je bewust bent van de kwetsbaarheid van jouw systeem. Zolang je over voldoende veerkracht beschikt, kan je immers flexibel omspringen met verandering, met onzekerheid.

Eens het kantelpunt bereikt echter, voelt de nood om te kantelen als bijzonder urgent, alsof er geen weg terug mogelijk is. De weg die je dan wel wil of kan opgaan, is nog onduidelijk en dat zorgt voor veel onzekerheid.

In een mensenleven ervaren we een kantelpunt als hét moment waarop de nood om te kantelen scherp voelbaar is


Geen weg terug

Wanneer veerkracht afneemt, kan er bij een verstoring een kantelpunt bereikt worden waarbij structuur en functioneren drastisch veranderen. Eigen aan systemen met een kantelpunt is dat teruggaan naar de toestand vlak voor het kantelpunt onvoldoende en vaak zelfs onmogelijk is.

Omdat tijdens het kantelen zekerheden op losse schroeven komen staan, ga je als persoon wankelen. Een persoonlijk kantelpunt gaat daarom vaak gepaard met tijd voor reflectie, stilstaan, voor het maken van een reis naar binnen, naar de essentie.

De kracht van bomen is dat ze groeien in stilstand

Paul de Wispelaere - Schrijver


De kracht van een kantelpunt

Tipping point = kantelpunt

TIPPING POINT = KANTELPUNT (bron onbekend, afbeelding Google)

Wat betekent een kantelpunt in een mensenleven dan?

Een kantelpunt is een uitnodiging tot reflectie, de tijd nemen om stil te staan:

  • zet de waan van de dag 'on hold'
  • word je bewust van wat je voelt: 'wat vertelt mijn lichaam mij?'
  • word je bewust van wat je daarbij denkt: 'hoe was het voorheen, hoe is het nu en wat wil ik anders?'
  • verbind je voelen met je denken en onderzoek jouw gedrag, datgene wat jij doet
  • laat los wat je niet meer dient
  • kantel naar een leven waarin jij bewust kiest voor wat jou energie geeft
  • ervaar meer zingeving dankzij voldoening op alle belangrijke levensdomeinen: werk, familie, gezin, vrije tijd, gezondheid, financiële voldoening, persoonlijke groei

 


 

Share This