Studiekeuze maken : mijn persoonlijk verhaal

'Talen, daar is uw dochter goed in'. Met dat verdict van het CLB moesten mijn ouders en ik het stellen, toen ik op mijn 18 een studiekeuze moest maken en geen idee had waarvoor kiezen. Ik had een grote leerhonger, was een voorbeeldige leerling geweest met heel veel interesses, enkel wiskunde lag me echt niet. Hoe kies je dan op je 18 wat je met de rest van je leven gaat doen?

Wat ze in het CLB niet hadden opgemerkt was dit:

  • mijn talent om mensen te raken in het diepste van hun ziel, door verhalen te vertellen en met veel gevoel piano te spelen
  • dat ik zo graag diepzinnige gesprekken voerde, liever nog met volwassenen dan met kinderen
  • een bijzonder oog voor esthetiek en schoonheid: ik was graag met beelden, fotografie in het bijzonder bezig
  • dat ik veel tijd voor mezelf nodig had en heel graag alleen was
  • de stiekeme dromen die ik had voor een carrière in de creatieve sector, als filmmaker, als cameravrouw of journalist, oorlogscorrespondent zelfs, schrijver desnoods, omdat ik graag omringd was door kunstenaars en creatieve mensen
  • een innerlijk vlammetje om anderen te inspireren, ondanks mij introverte persoonlijkheid
  • het verlangen dat ik als heel klein kind had om wicca te worden, omdat ik onder de indruk was van prachtige wijze, oude vrouwen  die alles wisten van de natuur en in harmonie met haar leefden
  • mijn grote interesse voor opleidingen als psychologie en filosofie, 'Pol & Soc' & creatieve richtingen die je kon volgen bij De Studio en het RITC of aan Luca, die ik niet eens durfde luidop uitspreken omdat ik geen idee had OF en HOE je daar geld mee kon verdienen

Het CLB keek toen immers alleen naar vaardigheden, competenties. Niet naar aanleg of talent, laat staan naar persoonlijkheidskenmerken, drijfveren, intrinsieke motivatie, nochtans erg belangrijke parameters in het kader van een studiekeuze.

Het verkeerde beslissingsproces

Vertaler-Tolk Frans – Portugees werd het uiteindelijk, in Brussel. Mijn beslissingsproces liep ongeveer zo: ik bleek goed in talen, maar Romaanse of Germaanse talen volgen in Leuven, Gent of Limburg leek mij behoorlijk saai. Dat was een overtuiging van mij, bepaald geen helpende, maar niemand daagde me erop uit. Wat bijdroeg in die overtuiging was dat veel medeleerlingen in die steden gingen studeren en ik wilde iets anders. Niemand van mijn jaar bleek naar Brussel te kijken als studentenstad, dus daar ging ik naartoe.

Tolken bij de Europese Unie, dat leek me wel wat. Portugal kwam toen net bij de Unie en heel weinig mensen kenden die taal toen: werk verzekerd dus. Werken bij de EU stond ook garant voor een goed salaris. 

Een rolmodel, de oudere dochter van vrienden van mijn ouders die heel fijn kon vertellen over haar studie Tolk, haar avonturen als student aan die school in Brussel en over haar dromen op langere termijn, inspireerde me nog het meest. Ik identificeerde me volledig met haar. Ik wilde ook graag zo'n interessant leven met zoveel nieuwe uitdagingen. Als zij het daar zo fijn vond, dan zou ik het ook wel fijn vinden. Dacht ik…

Dat ik vanuit mijn hart veel liever iets creatiever deed, verdrong ik. Ik luisterde niet naar mijn gevoel. Ik rationaliseerde door overtuigingen als hoe dom het is om te kiezen voor een richting die geen werkzekerheid bood over te nemen.

Zo eenvoudig is het dus om jezelf te bedriegen.

De verkeerde studiekeuze

Na enkele maanden al kwam ik erachter dat studeren in Brussel absoluut een waardevolle verrijking voor mijn - daarvoor erg beschermde - leven was.

De studiekeuze echter, die lag me minder. De talen wel, maar dat economie zo'n zwaar vak ging zijn, had ik onderschat. Ik had er niet bij stilgestaan dat die materie zo belangrijk zou zijn als tolk. Ik kreeg in de Latijnse nooit eerder economie en het was 'een buisvak' aan de school die ik frequenteerde. Een manier om 'het kaf van het koren te scheiden'.

'Kaf', dat was ik dus? Daar ging mijn zelfvertrouwen. Na mijn hele jonge leven gehoord te hebben 'een briljante leerlinge' te zijn, kwam dit als een mokerslag aan. Ik had nooit geleerd met falen om te gaan, terwijl dat natuurlijk ook gewoon deel van het leven is en zelfs nodig is om te kunnen groeien als mens.

Bovendien werd het me langzaamaan duidelijker wat het beroep van tolk inhield en ik vond het bepaald geen fijn perspectief. Voor iemand die liefst van al anderen inspireert, leek letterlijk nazeggen wat door iemand anders werd voorgezegd - maar dan in een andere taal - een hel! Ondertussen is mijn visie op tolken bijgesteld - alle respect voor tolken die zoveel meer doen dan 'maar wat nazeggen' - maar mijn studiekeuze voor Vertaler - Tolk indertijd werd geen succes.

Studiekeuze maken: zo moet het niet

Ik maakte zowat alle klassieke fouten:

  • Ik keek naar wat mijn vaardigheden waren, welke zaken ik goed kon. Wat ik me beter had afgevraagd, was of ik dat ook graag zou doen, of mijn hart sneller ging slaan bij de gedachte aan wat ik daarna op basis van die studie met de rest van mijn leven zou doen en in welke wereld, in welke context ik zou terecht komen.
  • Ik had geen idee wat de job van tolk en de studie eigenlijk inhield toen ik eraan begon. Eigenlijk had ik me daarover onvoldoende bevraagd. 'k Had slechts met 1 student gesproken en dan nog eentje die dol op haar keuze was.
  • Ook over leven - of later werken - in Brussel had ik weinig nagedacht. Ik was erg onder de indruk geweest van de stad Brussel toe ik naar een opendeurdag van de school ging. Maar toen ik er eenmaal op kot zat, overviel mij vooral een gevoel dat ik daar helemaal niet op mijn plaats zat. De geuren in de metro, de armoede die ik dagelijks van dichtbij zag, de onpersoonlijkheid van die hoge gebouwen waar de EU in huisde raakten mij diep. Of ik me daar wel goed zou kunnen voelen, in dat gebouw waar je als tolk bij de EU terecht kwam, daar had ik nooit eerder bij stilgestaan.
  • Ik koos bovendien WEG VAN iets - een betuttelend en hypocriet lyceum - in plaats van bewust te kiezen VOOR iets.
  • Verder projecteerde ik de droom van iemand anders op mezelf. Dat was echter haar droom, niet de mijne en we hebben heel verschillende persoonlijkheden weet ik ondertussen.
  • Mijn eigen droom van werken in een creatieve context negeerde ik want de angst om te durven gaan voor iets waarin ik mogelijk kon falen - ik kwam immers niet uit een creatieve richting in het middelbaar, ik deed Latijn - was groter dan mijn droom. Hoewel mijn fantastische ouders me vooral aanmoedigden om voor mijn dromen te gaan, had de rest van de omgeving zo'n impact op mijn beslissingsproces – leerkrachten, CLB, meningen van leeftijdsgenoten, 'de maatschappij' zoals men dan zegt - dat ik niet durfde te kiezen om mijn hart te volgen. Ik koos voor - relatieve - zekerheid. Die me vervolgens terug naar af bracht, want na één jaar hield ik het voor bekeken. Zowel met de studierichting als met de stad...
  • We keken in die tijd vooral naar 'in welk beroep zit toekomst?' in plaats van te kijken naar 'wat zijn mijn talenten en in welk beroep kan ik mijn talenten optimaal inzetten?

Talenten zijn iets anders dan vaardigheden, want vaardigheden kan je aanleren en aangeleerde vaardigheden kosten je soms veel energie - ook al ben je er goed in - in tegenstelling tot aangeboren vaardigheden of talenten! Op termijn vreet dat aan je energiebalans.

  • Kiezen op basis van vaardigheden is bovendien een groot probleem voor mensen die goed zijn in veel zaken, de creatieve generalisten, multipotentialites of T-shaped people, waartoe ik mezelf reken. Hoe kiezen, als je zoveel interesses hebt?

Studiekeuze maken : zo doe je het beter

Hoe doe je het dan beter?

  1. Vraag je af in welke omstandigheden jij op je gelukkigst bent en ga op zoek naar wat maakt dat je dan op je best bent. Toets eventueel af bij vrienden en geliefden of zij jou zinvolle feedback kunnen geven: wanneer stralen jouw ogen? Waarvoor mogen mensen jou altijd bellen en zal jij hen met plezier helpen? Ook als je er niet voor betaald wordt?

  2. Welk beroep zie jij jezelf uitvoeren en wat maakt dat je daardoor aangetrokken wordt? Sprak je al met mensen die dit beroep uitoefenen? Ben je al eens gaan kijken naar de werkplek van iemand die dat beroep uitoefent? Spreek je dus met kennis van zaken?

  3. Waar droom jij van? Wat zou je doen als je niet zou moeten leven van je professionele bezigheden? Is er iets dat jou tegenhoudt om voor die keuze te durven gaan? Praat er dan over, onderzoek het.

  4. Wat is jouw favoriete denkstijl, wat is jouw breinvoorkeur? Ben je iemand die bij voorkeur vanuit het geheel naar de details toe werkt, chaos niet schroomt, houdt van creativiteit in denken of doen en /of interactie met mensen, of ben je net iemand die kickt op wetenschap, cijfers, structuur en logica, iemand die heel graag nauwgezet en stapsgewijs dingen uitvoert? Neethling Brain Instruments © is een vragenlijst die ik gebruik om iemand's unieke breinvoorkeur - of favoriete denkstijl zeg maar - aan het licht te brengen. Dit laat mensen toe heel bewust te kiezen om die vaardigheden aan te leren die hen van nature energie geven, in plaats van kosten.

  5. Vraag je af of het werknemerschap - het statuut van werknemer - wel iets voor jou is. Ondernemerschap, zelfstandige worden ligt jou misschien beter? Ga er dan voor!

  6. Denk ook eens na over welke waarden en principes je in het leven belangrijk acht. Vertaal die waarden richting 'sectoren' waarin je je goed zou kunnen voelen en kies dan bewust om in zo'n sector aan het werk te gaan of voor een studierichting die leidt tot werk in die sector. Vakantiejobs en stages zijn heerlijke testlaboratoria. Hou altijd rekening met je waardenkader en principes bij alle keuzes die je maakt in je leven: ze zijn je moreel kompas.

  7. Informeer je, door te praten met mensen die jouw droomjob uitvoeren, of jouw droomstudierichting volgen. Ook als je het nog niet goed weet: alleen door vragen te stellen, zal het je duidelijker worden. Vraag anderen wat maakt dat zij hiervoor kozen en toets af of dat 'matcht' met de persoonlijkheid die jij bent. Vraag het ook aan mensen die er NIET blij van werden. Durf ook tot de conclusie te komen dat iets voor iemand anders wel werkt, maar voor jou niet. Of andersom! Heb geen angst om aan mensen die vraag te stellen: de meeste mensen zijn vereerd wanneer je hen vragen stelt over hun professionele bezigheden.

  8. Durf experimenteren. De tijd dat je de rest van je leven vast hangt aan je keuze, is voorbij: teveel druk hoef je jezelf dus ook niet op te leggen. Leer van je ervaringen, ALLE ervaringen, ook de minder aangename…De weg naar je doel is minstens zo belangrijk als het einddoel dat jij in gedachten hebt.

  9. Begin met jouw einde voor ogen. Wat wil jij dat mensen later over jou vertellen, op de koffietafel van je begrafenis? En wat kan jij dan best tijdens je leven doen om ervoor te zorgen dat je op die manier herinnerd zal worden? Op welke manier kan je dat gegeven in jouw professioneel leven passen?

  10. Vertrek in ieder geval van datgene wat jij graag wil doen met je leven en match daarbij een passende studie-of jobrichting, in plaats van andersom te kijken naar wat er beschikbaar is en je daar in proberen te passen. Denk in termen van mogelijkheden, i.p.v. in termen van beperkingen.

 ...of schakel extra begeleiding in 

De keuze voor je academische carrière ga jij zelf moeten maken.

De inzichten om je keuze gefundeerd te kunnen maken, daar help ik je graag bij. Als ervaren levensloopbaanbegeleider beschik ik over fantastische instrumenten om jou meer zelfkennis te bezorgen, waarna jij een gefundeerde keuze kan maken.

Reken 'ns uit wat het maken van een verkeerde studiekeuze kost:

  • er is het weggegooid geld van je kot en studiemateriaal enerzijds
  • je verliest tijd en studiepunten
  • maar er is vooral het verlies aan zelfvertrouwen dat mogelijk voortvloeit uit een foute keuze

Wil jij dat anders, voor jezelf, of voor je kind? Vul het formulier in, ik contacteer je - vrijblijvend - met meer informatie.

Ja, bezorg mij vrijblijvend meer informatie over het maken van een gefundeerde studiekeuze

9 + 15 =

Share This

Delen?

Deel dit kantelverhaal met jouw vrienden of contacten.