Studiekeuze maken : een persoonlijk verhaal

‘Talen…daar is uw dochter goed in', aldus het advies op vlak van studiekeuze van het CLB.

Met dat verdict moesten mijn ouders en ik het 20 jaar geleden stellen, toen ik geen idee had welke studierichting ik moest kiezen. Ik had een grote leerhonger, was een voorbeeldige leerlinge geweest, had vele interesses, enkel wiskunde lag me echt niet. Hoe kies je dan op je 18 wat je met de rest van je leven gaat doen?

  • dat ik talent had om mensen te raken in het diepste van hun ziel, dat ik heel goed verhalen kon vertellen
  • dat ik met mijn pianospel mensen tot tranen toe kon beroeren
  • dat ik heel empathisch was, heel gevoelig ook en diepzinnige gesprekken voerde, liever met volwassenen dan met kinderen
  • dat ik een bijzonder oog voor esthetiek en schoonheid had, graag met fotografie bezig was
  • dat ik veel tijd voor mezelf nodig had en heel graag alleen was
  • dat ik stiekem droomde van een carrière in het theater, als filmmaker, als cameravrouw of journalist, oorlogscorrespondent zelfs, schrijver desnoods, omdat ik graag omringd was door kunstenaars en creatieve mensen en een innerlijk vuur voelde branden om anderen te inspireren
  • dat ik als heel klein kind ervan droomde om heks te worden, omdat ik dat prachtige wijze, oude vrouwen vond, die alles wisten van de natuur en in harmonie met haar leefden
  • dat ik een grote interesse had voor mensgerichte opleidingen als psychologie en filosofie, pol & soc & creatieve richtingen die je kon volgen bij Studio Herman Teirlinck en het RITC of aan Sint Lukas, al had ik geen idee of en hoe je daar geld mee kon verdienen...

... dat hadden ze in het PMS niet opgemerkt...Daar keken ze toen immers alleen naar vaardigheden, competenties. Niet naar aanleg of talent, laat staan naar persoonlijkheidskenmerken, drijfveren, intrinsieke motivatie, nochtans erg belangrijke parameters in het kader van een studiekeuze.

Vertaler-Tolk Frans – Portugees werd het dus, in Brussel. Ah ja, want Romaanse of Germaanse in Leuven, Gent of Limburg leek mij behoorlijk saai. Vaag me niet meer waarom, het was een overtuiging, bepaald geen helpende, maar niemand daagde me erop uit. Veel medeleerlingen gingen trouwens in die steden studeren en hen was ik ondertussen beu, na 6 jaar katholiek lyceum in uniform. Niemand van mijn jaar ging naar Brussel, dus daar ging ik wel naartoe! Klaar om de wereld en mijn professionele toekomst te ontdekken...

Tolken bij de Europese Unie, dat leek me wel wat. Portugal kwam toen net bij die Unie en heel weinig mensen kenden die taal toen: werk verzekerd dus. Werken bij de EU stond ook garant voor een goed salaris, niet onbelangrijk op een leeftijd waarop 'veel geld verdienen' goed klonk. Niet zo uitzonderlijk is dat toch, ambitieus zijn aan het begin van je volwassen, zelfstandig leven?

Een rolmodel, de oudere dochter van vrienden van mijn ouders die heel fijn kon vertellen over haar studiekeuze, haar avonturen als student aan die school in Brussel en over haar dromen op langere termijn, inspireerde me nog het meest. Ik wilde ook graag zo’n interessant leven met zoveel nieuwe prikkels. Als mijn rolmodel het daar zo fijn vond, dan zou ik het ook wel fijn vinden. Dacht ik…

Dat ik vanuit mijn hart veel liever iets anders deed, blokkeerde ik gemakshalve, met mijn hoofd. Ik luisterde niet naar mijn gevoel. Ik gaf rationele overtuigingen - vooral te horen buiten mijzelf - gewoon veel meer aandacht. Zo eenvoudig is het dus om jezelf te bedriegen.

Studiekeuze maken op basis van vaardigheden alleen : GEEN goed plan!

Na enkele maanden al kwam ik erachter dat studeren in Brussel absoluut een verrijking voor mijn leven was.

De studiekeuze echter, die lag me minder. De talen wel, maar dat economie zo’n zwaar vak ging zijn, had ik onderschat. Ik had er niet bij stilgestaan dat die materie zo belangrijk zou zijn als tolk. Ik kreeg in de Latijnse nooit eerder economie en het was ‘een buisvak’ aan de tolkenschool die ik frequenteerde, een manier om het kaf van het koren te scheiden.

Kaf, dat was ik dus…daar ging mijn zelfvertrouwen, na mijn hele leven gehoord te hebben 'een briljante leerlinge' te zijn. Quod non… Goede schoolresultaten in het middelbaar halen, is niet gelijk aan goed kunnen studeren. 'Leren studeren' zat immers niet in het klassieke curriculum. Ik had als beeld/woorddenker wel een heel goed visueel en auditief geheugen, was heel nieuwsgierig en ontzettend snel van begrip. Dat is echter iets anders dan grote pakketten leerstof kunnen verwerken, zo eigen aan het hoger onderwijs. Daar kwam ik snel achter en de deuk in mijn zelfvertrouwen was immens.

Bovendien werd het me langzaamaan duidelijker wat het beroep van tolk inhield en ik vond het bepaald geen fijn perspectief. Voor iemand die liefst van al anderen inspireert, leek letterlijk nazeggen wat door iemand anders was voorgezegd - maar dan in een andere taal - een hel! Ondertussen is mijn visie op tolken gelukkig bijgesteld - alle respect voor tolken die zoveel meer doen dan 'maar wat nazeggen' - maar mijn studiekeuze voor Vertaler - Tolk indertijd werd geen succes.

Fouten die je beter vermijdt bij het maken van je studiekeuze

Ik maakte zowat alle klassieke fouten:

  • Ik keek naar wat mijn vaardigheden waren, welke zaken ik goed kon. Wat ik me beter had afgevraagd, was of ik dat ook graag zou doen, of mijn hart sneller ging slaan bij de gedachte aan wat ik daarna op basis van die studie met de rest van mijn leven zou doen en in welke wereld, in welke context ik zou terecht komen.
  • Ik had – in alle eerlijkheid – geen idee wat de job van tolk eigenlijk inhield toen ik aan de studie begon. Eigenlijk had ik me daarover onvoldoende bevraagd. Ik was weliswaar erg onder de indruk van die grote gebouwen in Brussel, maar toen ik daaraan gewend was en er eenmaal binnen liep, overviel mij vooral een gevoel dat ik daar zo snel mogelijk weg moest! Om over het openbaar vervoer, de metro die ik daar naartoe moest nemen, de armoede die ik zag in de stad en die me diep raakte nog maar te zwijgen… . Of ik me wel zou kunnen vinden in het beleid van mijn toekomstige potentiële werkgever, daar had ik nooit bij stilgestaan, terwijl ik iemand ben die erg veel belang hecht aan bepaalde waarden, ook al toen ik 18 was.
  • Ik koos bovendien WEG VAN iets - het betuttelende en hypocriete lyceummilieu - in plaats van bewust te kiezen VOOR iets.
  • Verder projecteerde ik de droom van iemand anders op mezelf. Dat was echter haar droom, niet de mijne en we hebben heel verschillende persoonlijkheden weet ik ondertussen.
  • Mijn eigen droom negeerde ik want de angst om te durven gaan voor iets wat bijzonder was, was groter dan mijn droom. Eén van de vele belemmerende overtuigingen die me niet bepaald hielpen en die absoluut niet op feitelijke observaties waren gestoeld. Hoewel mijn fantastische ouders me vooral aanmoedigden om wél voor mijn dromen te gaan, was het vooral de rest van de omgeving die zo’n impact had op mijn beslissingsproces – leerkrachten, CLB, meningen van andere leeftijdsgenoten, 'de maatschappij' zoals men dan zegt - dat ik niet durfde te kiezen om mijn hart te volgen. Ik koos voor - relatieve - zekerheid. Die me vervolgens terug naar af bracht want na één jaar hield ik het voor bekeken.
  • We keken in die tijd vooral naar ‘in welk beroep zit toekomst?’ in plaats van te kijken naar ‘wat zijn mijn talenten en in welk beroep kan ik mijn talenten optimaal inzetten?

Talenten zijn iets anders dan vaardigheden, want vaardigheden kan je aanleren en aangeleerde vaardigheden kosten je soms veel energie - ook al ben je er goed in - in tegenstelling tot aangeboren vaardigheden of talenten! Op termijn vreet dat aan je energiebalans.

  • Kiezen op basis van vaardigheden is bovendien een groot probleem voor mensen die goed zijn in veel zaken, de creatieve generalisten, multipotentialites of T-shaped people, waartoe ik mezelf reken: hoe weet je waarvoor je moet kiezen, als je zoveel interesses hebt?

Studiekeuze maken & gelukkig worden dankzij deze 10 tips...

Sta jij voor een studiekeuze? Sta je op je eerste professioneel kantelpunt? Deze 10 tips helpen je op weg:

  1. Vraag je af in welke omstandigheden jij op je gelukkigst bent en ga op zoek naar wat maakt dat je dan op je best bent. Toets eventueel af bij vrienden en geliefden of zij jou zinvolle feedback kunnen geven: wanneer stralen jouw ogen? Waarvoor mogen mensen jou altijd bellen en zal jij hen met plezier helpen? Ook als je er niet voor betaald wordt?
  2. Welk beroep zie jij jezelf uitvoeren en wat maakt dat je daardoor aangetrokken wordt? Sprak je al met mensen die dit beroep uitoefenen? Spreek je dus met kennis van zaken?
  3. Waar droom jij van? Wat zou je doen als je niet zou moeten leven van je professionele bezigheden? En wat of wie houdt je tegen?
  4. Wat is jouw favoriete denkstijl, wat is jouw breinvoorkeur? Ben je iemand die bij voorkeur vanuit het geheel naar de details toe werkt, chaos niet schroomt, houdt van creativiteit in denken of doen en /of interactie met mensen, of ben je net iemand die kickt op wetenschap, cijfers, structuur en logica, iemand die heel graag nauwgezet en stapsgewijs dingen uitvoert? Neethling Brain Instruments © is een vragenlijst die ik gebruik om jouw unieke breinvoorkeur - of favoriete denkstijl zeg maar - aan het licht te brengen. Dit laat je toe heel bewust te kiezen om die vaardigheden aan te leren die jou van nature energie geven, in plaats van kosten. Dat zal een heel verschil maken op vlak van energiebalans doorheen de rest van je leven! Lees er hier meer over.
  5. Vraag je af of het werknemerschap - als statuut - wel iets voor jou is. Ondernemerschap ligt jou misschien beter? Ga er dan voor! Voel je je wel ondernemer, maar heb je geen zin - of middelen - om met je eigen centen te ondernemen? Dan kan je het als intrapreneur in een bedrijf wagen. Brandt er een missie in jou die je MOET in de wereld zetten? Dan ben je misschien wel een innerpreneur. Onderzoek die zaken, praat erover met mensen die je mogelijk inspireren.
  6. Denk ook eens na over welke waarden en principes je in het leven belangrijk acht. Vertaal die waarden richting 'sectoren' waarin je je goed zou kunnen voelen en kies dan bewust om in zo’n sector aan het werk te gaan - vakantiejobs zijn heerlijke testlaboratoria! - of voor een studierichting die leidt tot werk in die sector. Hou altijd rekening met je waardenkader en principes bij alle keuzes die je maakt in je leven: ze zijn je moreel kompas!
  7. Informeer je, door te praten met mensen die jouw droomjob uitvoeren, of jouw droomstudierichting volgen. Ook als je het nog niet goed weet: alleen door vragen te stellen, zal het je duidelijker worden. Vraag anderen wat maakt dat zij hiervoor kozen en toets af of dat ‘matcht’ met de persoonlijkheid die jij bent. Durf ook tot de conclusie te komen dat het voor hen wel werkt, maar wellicht voor jou niet. Of andersom! Heb geen angst om aan mensen die vraag te stellen: de meeste mensen zijn vereerd wanneer je hen vragen stelt over hun professionele bezigheden, zeker als ze erdoor gepassioneerd zijn.
  8. Durf experimenteren. De tijd dat je de rest van je leven vasthangt aan je keuze, is voorbij: teveel druk hoef je jezelf dus ook niet op te leggen. Leer van je ervaringen, ALLE, ook de minder aangename…De weg naar je doel is minstens zo belangrijk als het einddoel dat jij in gedachten hebt.
  9. Begin met jouw einde voor ogen. Wat wil jij dat mensen later over jou vertellen, op de koffietafel van je begrafenis? En wat kan jij dan best tijdens je leven doen om ervoor te zorgen dat je op die manier herinnerd zal worden? Op welke manier kan je dat gegeven in jouw professioneel leven passen? Denk eraan: je zaait voor je professioneel leven op het moment dat je gaat studeren...
  10. Vertrek in ieder geval van datgene wat jij graag wil doen met je leven en match daarbij een passende studie-of jobrichting, in plaats van andersom te kijken naar wat er beschikbaar is en je daar in proberen te passen. Denk in termen van mogelijkheden, i.p.v. in termen van beperkingen.

 ...of schakel hulp in om een bewuste(re) studiekeuze te maken

Student in spé die het niet goed weet: voel je welkom bij Kantelpunt. De keuze voor je academische carrière ga jij zelf moeten maken, de inzichten om je keuze gefundeerd te maken, daar help ik je graag bij. Toets af met je ouders of zij bereid zijn te investeren in jouw studiekeuze: bezorg hen een link naar dit artikel - https://www.kantel.be/2015/10/studiekeuze-maken/ - of vraag hen om contact met mij op te nemen: bellen kan op +32 477 30 66 99, mailen op ilse@kantelpunt.be.

Ouder van een student in spé: investeer in HET PROCES van de studiekeuze van je kind. De instrumenten en de begeleiding zijn voorhanden, het volstaat er gebruik van te maken. Ik zet meer dan 25 jaar professionele ervaring in de bedrijfswereld - waarvan 4 als zelfstandig levensloopbaanbegeleider - graag in om jouw kind te ondersteunen bij het maken van zijn of haar studiekeuze, vanaf 17 jaar.

Reken maar 'ns uit wat een verkeerde studiekeuze maken kost: er is niet enkel het weggegooid geld van een kot en studiemateriaal, er is verlies aan zelfvertrouwen en tijd die jij - of jouw kind - nooit meer kan inhalen. Bellen om verder af te stemmen, kost je sowieso niets: je vraagt een vrijblijvend kennismakingsgesprek aan door hier je gegevens in te vullen. Tot gauw?

Ilse Schorrewegen

Kantelaar en levensloopbaanbegeleider bij Kantelpunt in Lier

Credits foto: Austin Chan @ Unsplash

PS: Ben jij, aandachtige lezer, benieuwd naar hoe mijn verhaal afliep? Laten we zeggen dat ik een paar jaar later begreep dat een diploma halen vooral belangrijk is zolang je het NIET hebt ;-). 

Share This

Delen?

Deel dit kantelverhaal met jouw vrienden of contacten.