Werk als bron van zingeving in een levensondersteunende economie

Werk als bron van zingeving in een levensondersteunende economie

  •  Valt het jou ook op dat creatievelingen / kunstenaars blijven 'scheppen', publiek of geen publiek, afzetmarkt of niet?
  • Dat zelfstandige kenniswerkers hun kennis massaal online delen, gratis of voor héél weinig geld?
  • Dat mensen in dienstverlenende beroepen - en dat zijn er héél veel in België - tandjes blijven bijsteken, ook al worden ze schromelijk ondergewaardeerd?

 

  • Ze doen dat heus niet omdat zij van de hemelse dauw kunnen leven of omdat ze het fijn vinden hun talent gratis weg te geven. Ze doen dat omdat een innerlijk vuur hen drijft:

    • als creatieveling voel je namelijk een drang om te creëren: als schrijver MOET je verhalen vertellen, als danser MOET je bewegen, als schilder MOET je met kleur, textuur en vorm bezig zijn
    • als kenniswerker WIL je je kennis delen, mensen of projecten zien groeien en daarbij helpen
    • als dienstverlener WIL je zorg dragen, voor mens, dier of planeet

     

 

  • Intrinsieke motivatie overstijgt extrinsieke beloning bij deze mensen.

    Mensen raken, impact hebben, een verschil betekenen voor de wereld: dat is waar het bevlogen, betrokken mensen om gaat

    Voor hen is 'werk' zoveel meer dan een ruilovereenkomst waarbij tijd en talent ingewisseld worden voor geld. Het is een manier om uitdrukking te geven aan wie zij zijn:

  • No alt text provided for this image

     

  • Gelukkig zijn zij die 'hun purpose' vinden in het leven en erin slagen om er ook hun job van te maken. Maar er is helaas ook een keerzijde aan deze medaille:

    Kan je je hun pijn voorstellen als zij niet meer gevraagd worden om hun werk te doen, terwijl ze dat wel nog kunnen? Of, erger nog, expliciet gevraagd worden om hun werk NIET meer te doen?

    Dat is wat velen momenteel - september 2020 - ervaren in de kunst/cultuur-en evenementensector, de retailhandel, horeca + catering en in de vele éénmensbedrijven in de zorg-en dienstverleningssector. 

  • En als de waardering van klanten of een publiek uitblijft, vertaalt deze professional dat in volgende overtuiging: "wat ik doe, is blijkbaar niet meer relevant, men zit er niet op te wachten. Ben ik dan nog wel relevant, is mijn bestaan dan nog relevant?"

    Tijdelijke werkloosheid triggert trouwens een soortgelijk gevoel bij mensen die in dienstverband werken en er niet zelf voor kiezen om op non-actief geplaatst te worden. Zij ontvangen wel nog een inkomen, maar ervaren hetzelfde gevoel van existentiële leegte.

    Zelfs (nakende) pensionering kan dat effect hebben, als mensen hier niet goed op voorbereid zijn.

    Leven vraagt meer dan 'geld verdienen'

    Beleidsmakers, politici en lobbygroepen focussen vandaag ontzettend op oplossingen vinden voor de financiële gevolgen van corona. Je leest over activering van de arbeidsmarkt, over de nood aan herscholing, je struikelt over steunmaatregelen. Je hoort bijzonder weinig over de gevolgen van het wegvallen van zingeving die arbeid in het beste geval verschaft.

    Wanneer gaan we inzien dat mensen steeds moeilijker uitdrukking kunnen geven aan wie ze zijn en wat ze te doen hebben in de wereld, op een wijze die bij hen past ?

    Mank systeem

    Nochtans is die evolutie al veel langer aan de gang. Corona heeft die schrijnende situatie uitvergroot in bepaalde sectoren, het gaat hier echter over een systemisch probleem met een paar pijnlijke gevolgen:

    Zo werden ze massaal zelfstandig de voorbije jaren, die mensen die zich niet meer kunnen vinden in de manier van werken in vast dienstverband die in veel organisaties nog de norm is. Kiezen tussen ofwel amper impact hebben, ofwel aan een moordend tempo werken dat je vroegtijdig doet opbranden, is kiezen tussen pest en cholera.

    Helaas worden ze niet allemaal even succesvol, die 'nieuwe zelfstandigen'. Geen wonder ook in een land dat ondernemend in het leven staan niet bepaald aanmoedigt.

    Er zijn ook de kunstenaars, met hun eigen 'statuut', amper die naam waardig. Subsidies vragen dan maar? Neen, ook dat bleek in veel gevallen geen duurzame oplossing wegens trigger voor nieuwe systeemfouten zoals Tom Van Dyck hier aankaart.

    Van statuut veranderen en werken met subsidies neemt dus de grondoorzaak van het probleem niet weg. Je draait immers mee in 'een systeem' dat mank loopt op een ander niveau...

    Manke oplossingen

    De 'oplossingen' die momenteel aangedragen worden voor 'de uitdagingen van de arbeidsmarkt' - dat woord alleen al maakt duidelijk dat het marktdenken ons bestaan tegenwoordig domineert - volstaan niet want ze maken deel uit van hetzelfde economisch paradigma waarin mensen gereduceerd worden tot een middel.

    Daarom beste beleidsmaker, werkgever, arbeidsbemiddelaar én burger, probeer eens om te denken:

    • Wie niet de kans krijgt te zijn wie hij is en te doen wat hij te doen heeft in het leven - omdat een bepaald economisch denken geen toegevoegde waarde ziet in (het talent van) die persoon - zit echt NIET te wachten op iemand die hem begeleidt of omschoolt naar een bullshitjob
    • Zo iemand is GEEN vragende partij om zijn missie opzij te schuiven en ze te reduceren tot een hobby, nochtans 'het advies' dat veel mensen krijgen tegenwoordig
    • En wat te zeggen over die arbeid waarvan wij het ondertussen normaal zijn gaan vinden dat er geen of veel te weinig erkenning tegenover staat, zoals het opvoeden van kinderen en de zorg voor iedereen die niet (meer) bijdraagt aan 'het economisch model'? Kunnen wij daarmee leven?

    Kantelen die handel!

    Als we nu eens met z'n allen zouden bouwen aan een samenlevingsmodel waarbij ZINGEVING voorop staat, waarbij de economie ten dienste staat van het leven, in plaats van andersom. En dan meteen ten dienste van ALLE leven, dus niet enkel dat van de mens, ook dat van planten, dieren, rivieren, de grond waarop wij leven, zodat er nog een planeet overschiet voor toekomstige generaties.

    Hoe zou dat voelen? En met welke oplossingen zouden we dan allemaal komen?

    Want wat heb je aan een draaiende economie in een wereld vol lusteloze mensen? Hoe denken we trouwens een maatschappij draaiende te houden met mensen die zich niet gewaardeerd, gereduceerd tot 'een middel' voelen?

    Het momentum is er. Waar wacht jij nog op? Ik lees het graag in je reactie hieronder.