Mentaal voorbereid op pensioen in 9 vragen

Mentaal voorbereid op pensioen in 9 vragen

Richting en rust in loopbaan en leven

Mentaal voorbereid op pensioen in 9 vragen

Eindeloopbaan of pensioen is iets waar iedereen ooit mee geconfronteerd wordt, als je geluk hebt tenminste...  Jij dus ook.

Door het verplicht pensioen van een aantal VRT-monumenten werd dit thema erg actueel in de zomer van 2021. Dat het einde van je loopbaan een kantelpunt van formaat is, daar kwamen Michel Wuyts, Frank Raes, Linda De Win en Martine Tange helaas te laat achter.

Dat kan jij dus beter aanpakken...  (*)

De beste start aan je pensioen geef je zelf

De eenvoudigste manier om je optimaal voor te bereiden op jouw eindeloopbaan ongeacht hoe jouw werkgever je hierin ondersteunt?

Zelf een levensloopcoach onder de arm nemen.

Samen ga je aan de slag met het vinden van antwoorden op vragen als hieronder, zodat jij mentaal voorbereid op pensioen vertrekt en ook echt kan GENIETEN van die heerlijke, niet-beroepsactieve tijd in je leven. 

Want wanneer de ene deur zich sluit, gaat een andere weer open...

Radicale zachtmoedigheid

Tuurlijk kan je ook in je eentje je analyse maken, zonder coach. Klik op het beeld hierboven en download de vragen, of druk ze af.

Maar hoed je voor:

  • blinde vlekken
  • een gebrek aan diepgang
  • én je eigen uitstelgedrag om hiermee aan de slag te gaan

Toch liever professionele begeleiding? Voel je welkom bij coachingspraktijk Kantelpunt in Lier.

(*) Ben jij al op pensioen en valt het tegen? Het is nooit te laat om aan een nieuw begin te werken...

Klik op de knop, hierboven!

Professionele statuutschaamte

Professionele statuutschaamte

https://www.kantel.be/professionele-statuutschaamte

Professionele statuut-schaamte

Schaamte over je professionele status verspreidt zich als een pandemie in alle geledingen van de maatschappij.

Wat het is en hoe het anders kan, ontdek je hier...


Ben jij zelfstandig?

Dan herken je dit vast:

→ ZZP'ers - zelfstandigen zonder personeel, vaak dienstverleners, beoefenaars van een vrij beroep, bestuurders van een éénmanszaak, innerpreneurs - worstelen ermee dat ze opnieuw in dienstverband 'moeten' gaan werken, omdat ze er financieel niet komen en durven dat amper luidop zeggen

→ Entrepreneurs voelen zich gefaald in het leven, omdat ze hun zaak stopzetten of mensen moeten ontslaan

→ Kunstenaars schipperen permanent tussen verwijten als 'subsidieprofiteur' en 'dagen van zwart zaad' waarop er niets is; ze komen terecht in een fase van mentale én financiële leegte, nada, geen vangnet en finaal ook geen creativiteit meer


Ben je werknemer?

Dan is dit wellicht beter herkenbaar:

→ Vastbenoemde ambtenaren durven amper zeggen dat ze vastbenoemd zijn, omdat ze liever niet geassocieerd worden met enkele minder bevlogen collega's, terwijl zij zelf héél betrokken zijn en vanuit hun dienstverlenende levensvisie voor 'een baan bij de overheid' kozen

→ Werknemers die er al jaren van dromen van zelfstandig worden, blijven die stap uitstellen en durven niet meer luidop praten over hun verlangen, uit angst weggelachen te worden met hun droom

→ Mensen zonder universitair diploma, mét het verlangen om grootse dingen te doen in de wereld, durven die stap niet zetten, enkel en alleen omdat ze niet het juiste boterbriefje kunnen voorleggen

→ Mensen met ontzettend goede 'credentials', de juiste boterbriefjes, massa's relevante ervaring, maar niet meer piepjong komen niet aan de bak en schamen zich elke ochtend zolang zij NIET naar 'hun werk' kunnen vertrekken


Werk je niet (meer)?

→ Kan je door ziekte je leven niet vormgeven zoals je dat heel graag zou willen en 'verstop je jezelf', ver weg van de oordelende blikken en blitse Instagramfoto's?

Was je zelfstandig in bijberoep, raakte je werkloos als werknemer en krijg je de officiële instanties niet overtuigd van je grote droom om zelfstandige in hoofdberoep te worden? Ontvang je de hele tijd suggesties voor jobs waar je geen enkele affiniteit mee hebt?

Neem jij de zorg voor kinderen of ouderen op je, word je daar amper financieel voor vergoed en beschouw jij jezelf daarom als 'niet rendabel'?

→ Nadert jouw pensioen en vrees jij 'het zwarte gat' omdat je je 'niet meer nuttig' voelt?


Waarom oordelen we toch zo hard

en reduceren we elkaar EN onszelf

tot een louter economische factor

alsof er maar 1 'juiste manier' bestaat om 'een goed leven' te leiden?

Zingeving heeft veel gezichten

 

Zoveel mensen er zijn, zoveel manieren zijn er om het leven zinvol vorm te geven,

met of zonder betaald werk...

 

Als 'het geijkte pad' - wat dat ook betekent - niet het jouwe is, betekent dat niet dat je faalt in het leven.

Het is wel een uitnodiging om op ontdekkingstocht te gaan hoe jij het beste kan maken van jouw leven.

Om je statuutschaamte overboord te gooien, zodat je goed zorg kan blijven dragen voor jezelf, elkaar en onze planeet.

https://www.kantel.be/professionele-statuutschaamte

Wat is een kantelpunt in een mensenleven?

Wat is een kantelpunt in een mensenleven?

Wat is een kantelpunt? - https://www.kantel.be/2020/12/wat-is-een-kantelpunt/

Wat is een kantelpunt in een mensenleven?

 

Wanneer jouw veerkracht afneemt, kan er bij een kleine verstoring in je leven een kantelpunt optreden waardoor jouw functioneren drastisch verandert.

En eigen aan een kantelpunt is dat teruggaan naar de toestand van vlak voor het kantelpunt onvoldoende of zelfs onmogelijk is.

Je moet dus 'in beweging komen' terwijl al je zekerheden op losse schroeven staan.

Dat is een pittig proces!

Want als individu ga je aan het wankelen wanneer de grond onder je voeten lijkt te verdwijnen... Daarom gaat een persoonlijk of professioneel kantelpunt idealiter gepaard met tijd voor reflectie: stilstaan, achterom kijken om vooruit te kunnen gaan. Voor het maken van 'een reis naar binnen, naar wat voor jou essentieel is'. 

meer definities

In een complex systeem spelen allerlei factoren en processen die een niet-lineaire reactie kunnen veroorzaken. Zo kan een systeem heel lang 'stabiel' lijken, terwijl het toch vrijwel onzichtbaar wordt ondergraven.

Door die geleidelijke ontwikkeling wordt de veerkracht van het systeem steeds geringer en wordt het systeem steeds fragieler. Veranderingen die gewoonlijk optreden, gaan langer of korter duren. Het systeem 'weet' op de duur niet meer welke kant het op moet.

Uiteindelijk is in deze omstandigheden een kleine verstoring voldoende voor de omslag naar een nieuwe 'stabiele' toestand.

Die nieuwe stabiele toestand kan als bijzonder oncomfortabel ervaren worden. Zeker wanneer je liever terug wil naar de situatie van voor het kantelpunt. Maar net dat is niet meer mogelijk...

Opvallend daarbij is dat de fatale verstoring vaak als oorzaak wordt gezien van het kantelpunt, terwijl het in werkelijkheid de langdurige, geleidelijke invloed van verschillende externe factoren is, die de echte oorzaak is... 

  • Denk bij het woord 'systeem' aan een sociaal, mentaal, economisch, maatschappelijk of natuurkundig systeem, maar evengoed aan een mensenleven
  • Niet-lineair betekent complexer dan 'oorzaak-gevolg' of 'actie-reactie'; snel, onzeker en vaag dus
  • Het concept 'veerkracht' is een onderdeel van het concept 'stabiliteit' dat op zijn beurt het vermogen aangeeft van een systeem om een verstoring te weerstaan. Stabiliteit staat voor 'onveranderd blijven, ondanks weerstand'. Veerkracht is dan het vermogen om terug te keren naar de oorspronkelijke toestand, na een tijdelijke verstoring.

onzekerheid troef op een kantelpunt...

 

Het kan heel lang duren voordat jij je bewust bent van de kwetsbaarheid van 'jouw' systeem. Zolang je over voldoende veerkracht beschikt, kan je namelijk flexibel omspringen met verandering en met onzekerheid.

Maar eens het kantelpunt bereikt, voel je de nood om te kantelen als bijzonder urgent: er MOET iets veranderen! De weg die je daarna wil opgaan, is echter nog onduidelijk: dat zorgt voor veel onzekerheid en doet je wankelen...

Daarom ervaren we een persoonlijk - midlifecrisis, relatiebreuken, verlieservaringen of een verhuis - professioneel - ontslag, promotie, demotie - of maatschappelijk kantelpunt - zoals een pandemie - in een mensenleven als hét moment waarop de nood om te kantelen scherp voelbaar is.

Een kantelpunt in een mensenleven is dus een belangrijk moment in je bestaan met een dergelijke impact dat het NA drastisch anders wordt dan het VOOR...


... maar ook een katalysator voor verandering

 

Een kantelpunt is daarom een uitnodiging tot reflectie:

  • om de waan van de dag EVEN ON HOLD te zetten...
  • je bewust te worden van wat je VOELT: wat probeert jouw lichaam je te vertellen?
  • te bevragen wat je daarbij DENKT: hoe was het hiervoor, hoe is het nu en wat wil je anders voor de toekomst?
  • je voelen met je denken te verbinden en te onderzoeken hoe jij je gedraagt, wat jij DOET en waarom
  • los te laten wat je niet meer dient, RUIMTE te maken voor waar je meer van wil
  • bewust te kiezen voor wat energie geeft
  • zodat je opnieuw voldoening ervaart op alle belangrijke levensdomeinen: werk, familie, gezin, vrije tijd, financiële voldoening, persoonlijke groei, gezondheid...
  • en met hernieuwd vertrouwen door het leven kan gaan...

 


 

Conflicten, grenzen en pleasen

Conflicten, grenzen en pleasen

Conflicten kantelen

Je kent dat wel: een situatie waarin de ander jou maar niet lijkt te willen begrijpen, hoe goed jij het ook met de ander voor hebt.

Om één of andere reden dring jij niet door:

  • de ander ziet jouw goede intentie niet
  • begrijpt niet wat je zegt
  • aanvaardt je advies niet
  • luistert niet
  • behandelt je alsof je van een andere planeet komt
  • of negeert je gewoon, laat je links leggen

Al die situaties voelen vreselijk omdat jij je niet erkend voelt als mens.

Dus ga je nog meer overtuigen dat jij en jouw visie, jouw mening er wel degelijk mogen zijn. Je draagt wetenschappelijk bewijs aan, zet je beste redenaarstechnieken in, schakelt bondgenoten in ter overtuiging, maar helaas:

Hoe meer jij je best doet om de ander te overtuigen, hoe minder je boodschap doordringt en hoe meer de ander afhaakt.

Voor je het weet zit je in een gepolariseerde situatie en beland je midden in een conflict..


Hoe vermijd je escalerende conflicten?

Stel je vast dat je in een conflict bent terecht gekomen of dreigt terecht te komen?

Dan is het belangrijk om de verbinding met je bewustzijn te herstellen of goed te bewaken. De stressresponsen van ons reptielenbrein treden namelijk in werking telkens we geconfronteerd worden met 'gevaar'. 'Niet erkend worden in je bestaansrecht' vertaalt jouw brein als 'gevaar', net zoals het vroeger 'oog in oog met een leeuw staan' vertaalde als 'gevaar'.

Dus geeft het brein het signaal aan het lichaam om te vechten - meestal met woorden - vluchten - als vechten niet lukt - of bevriezen, waarbij mensen 'dichtklappen'. Eens die responsen in werking zijn, krijgen we nog heel moeilijk toegang tot dat deel in ons brein waar ons bewustzijn huist. Waar de poort tot relativeren en dingen in perspectief zien zich bevindt.

Om te vermijden dat je 'op sleeptouw genomen wordt door de VVV-reacties van je reptielenbrein', kan je leren om jezelf volgende vragen te stellen bij aanvang van een mogelijke conflictsituatie:

  • Is het echt zo dat de ander mij niet WIL begrijpen?
  • WIL de ander me niet begrijpen, of KAN de ander me om één of andere reden niet begrijpen?
  • Wat begrijp IK nog niet OVER de ander dat maakt dat de ander reageert zoals die doet?
  • Wat begrijp IK nog niet OVER de situatie dat maakt dat de ander reageert zoals die doet?
  • En wat wil ik hier en nu graag anders?

Ga vervolgens bewust aan de slag met het enige waar je ALTIJD een vat op hebt, namelijk JE EIGEN GEDRAG:

Hulp bij nodig?

  • Worstel jij met conflictsituaties?
  • Ga je ze liever uit de weg, behoud jij liefst van al 'de lieve vrede'?
  • Betekent dat helaas dat je vaak over je grenzen laat gaan in interactie met anderen?

Dat kan te maken hebben met de verbinding die je met jezelf verbreekt.

Conflicten zijn in essentie nochtans fantastische leermomenten om te groeien als mens.

Op voorwaarde dat je er op de juiste manier mee omgaat...

Elk conflict leert je namelijk iets over wat jij héél belangrijk vindt, jouw waarden en behoeften. Telkens een waarde of behoefte voor jou niet vervuld is, voed je het conflict in jezelf.

Dat is echter een keuze die jij maakt.

Zo kan je net zo goed op een positieve, opbouwende manier leren uitdrukking geven aan wat jij WEL belangrijk vindt, in plaats van woorden te geven aan wat je NIET wil.

Dan vergroot de kans dat jij - of de ander - uit 'weerstand' blijft en hoeft er geen conflict te ontstaan, wel een leerzame dialoog.

Benieuwd hoe dat werkt?

Kalm blijven in tijden van crisis: zo doe je dat

Kalm blijven in tijden van crisis: zo doe je dat

https://www.kantel.be/2020/05/kalm-blijven-in-tijden-van-crisis-video/

Kalm blijven in tijden van crisis: zo doe je dat

Maatschappelijke crisissen hebben zo hun eigen dynamiek en gevolgen:

  • het corona-virus maakt in 2020 de fragiliteit van ons leven zo 'tastbaar' dat we ons massaal existentiële vragen stellen
  • eerder hadden we al 9/11, terreuraanslagen en bankencrisissen met een gelijkaardige impact
  • en wat de impact van de klimaatverandering zal zijn, kunnen we vandaag zelfs nog niet bevatten

Deze maatschappelijke kantelpunten zorgen voor behoorlijk wat onzekerheid waardoor je als individu de grond onder je voeten kan voelen wegzakken.

Daarom is kalm blijven in tijden van crisis broodnodig.

Om je daarbij te helpen, bundelde ik een paar lifechanging inzichten in een video aan het einde van dit artikel.

Maar eerst vertel ik je wat meer over de werking van ons stressbrein. Want zelfkennis is het begin van alle wijsheid.


Onzekerheid is de vijand van controle

Als jij het gewend bent om je leven 'onder controle' te hebben, is onzekerheid allesbehalve welkom. Onzekerheid knaagt aan mensen. Zeker als ze langere tijd aanhoudt.

Toch heb jij daar zelf een vat op: emoties als angst, verdriet en boosheid ontstaan vooral door de zorgen die wij ons maken OVER een toekomst die we ons nog niet kunnen voorstellen.

De verhalen die jij jezelf vertelt over hoe moeilijk jouw mogelijke toekomst zou kunnen worden, triggeren dus jouw stressbrein veel meer dan de omstandigheden dat zelf doen

Die verhalen over jouw verwachtingen voor de toekomst kritisch onderzoeken en bevragen, kan je dus helpen om kalm te blijven in tijden van crisis.


Stressresponsen

Tijdens een crisis schiet ons oeroude reptielenbrein in actie met de volgende VVV-reacties:

Vechten - FIGHT

Vechten doen wij vandaag niet meer zo vaak 'van mens tot mens, met blote vuisten', wel met woorden of destructief gedrag.

Je ervaart onmacht en je wil geen onmacht voelen. Je verzet je tegen de situatie zoals die is, of tegen wat je voelt bij de situatie. In plaats van je onmacht uit te spreken, maak je verwijten, veroordeel je alles en iedereen wat je niet zint. Je boosheid richt zich naar alles en iedereen BUITEN jou.

Zolang je kan aanklagen en veroordelen, hoef je immers niet naar binnen te kijken...

Vluchten - FLIGHT

Bij vluchtgedrag kan je je onttrekken aan de situatie die niet goed voelt. Letterlijk: je gaat weg van wat niet goed voelt. Of figuurlijk: dan doe jij alsof er geen probleem is, ga je minimaliseren wat je ervaart.

Je kan je toevlucht zoeken in verdovende middelen om wat pijn doet minder te voelen:

  • alcohol
  • hard of soft drugs
  • Netflix
  • koffie, sloten koffie...

maar evengoed:

  • intensief competitief sporten als je geen topsporter bent
  • héél zweverig gedrag vertonen en alle voeling met de realiteit verliezen
  • nog harder gaan werken: 'drukdrukdruk doen' zodat je toch maar niet moet stilstaan bij wat je voelt, bij wat er zich aandient in je leven

Bevriezen - FREEZE

Ook al zeg je tegen jezelf: 'wees kalm, geen paniek, alles komt goed', krijg je toch niets meer gedaan, je lijkt wel verlamd. Je hoofd voelt wollig, je kan je niet concentreren, voelt je leeg, verloren. Er komt 'niets deftigs uit je handen', 'niets zinnigs uit je hoofd'. Je kan je hierdoor heel verdrietig voelen, tot zelfs apathisch...


Dat oerbrein van ons - met zijn focus op overleven, voortplanten en daarom veiligheid - is een fantastisch instrument als ons leven echt in gevaar is. Maar helaas bewijst het ons slechte diensten als er geen acuut levensgevaar is en ons brein onze reactie op een stressvolle situatie wel zo 'interpreteert'.

Tijdens een maatschappelijk kantelpunt schiet bovendien niet alleen JOUW reptielenbrein in actie, maar gebeurt dat bij ALLE betrokkenen, waardoor de effecten nog versterkt worden.

Je bewust zijn van je eigen patronen wordt dan nog belangrijker, wil je helder kunnen blijven denken en niet ten prooi vallen aan massapsychose of conspirituality.


Bewustzijn, helder denken en creativiteit als sleutel

 

In tijden van crisis wil je net toegang krijgen tot dat ander deel van je brein, daar waar je bewustzijn huist. Want dat bewustzijn brengt soelaas in de vorm van relativering, reflectievermogen, denkvermogen en creativiteit. 

Dankzij die creativiteit kunnen wij veerkrachtig omgaan met de stormen die het leven nu eenmaal op ons pad brengt...

Wie erin slaagt de kracht van zijn bewustzijn aan te boren, voelt zich geen weerloos slachtoffer meer: je neemt de regie over je eigen leven - je werk, je relaties, je gezondheid, je inkomen, je persoonlijke groei - dan BEWUST ZELF in handen.

Want je mag dan niet altijd impact hebben op WAT er gebeurt in je leven, je hebt wél altijd impact op hoe jij ermee omgaat.

Geniet van de video!

Als je hem leuk vindt, geef hem een 'duim op'...

Kantelen die handel

Kantelen die handel

https://www.kantel.be/2020/01/kantelen-die-handel/

Mijn eigen kantelproces...

Toen ik in 2013 onverwacht ontslagen werd, zette dat een stevig persoonlijk ontwikkelingsproces in gang. Het bleek DE trigger die ik nodig had om eindelijk uit mijn comfortzone te komen: niet té pittig om me te verlammen, net pittig genoeg om me in beweging te krijgen.

Het werd een boeiende reis in mezelf die niet meer is gestopt.

Omdat ik me onmogelijk kon voorstellen de enige midlifer te zijn die door een relatief banaal voorval in zo'n identiteitscrisis terecht kwam, documenteerde ik mijn eigen proces nauwgezet. Later zouden die reflecties de basis vormen voor de kantelcoachingstrajecten waarvoor je vandaag in mijn praktijk terecht kan als 40+-er.

Die coachingstrajecten ontwikkelde ik om de eenvoudige reden dat ik zelf geen passende begeleiding vond toen ik die wel kon gebruiken:

  • Ambtenaren van VDAB én mijn eigen omgeving begrepen niet waarom iemand met mijn trackrecord niet gewoon een andere goedbetaalde job zocht
  • Eerlijk gezegd BEGREEP ik dat zelf ook niet zo goed, het gevoel dat het anders moest, was wel héél sterk in mij aanwezig
  • Het was ook nog te vroeg om meteen iets zelfstandig in de wereld te zetten: ik twijfelde nog of ik dat wel zou kunnen en WAT ik dan zou gaan doen

Ik wilde gewoon een beetje tijd om het uit te zoeken. Maar laat net 'tijd' een dingetje zijn in onze maatschappij...

Het 'beetje tijd' duurde langer dan verwacht, maar onderweg groeide er wel iets heel moois: het besef dat leven geen lineair proces is dat zich in stappenplannen laat gieten, eerder een cyclus die zichzelf blijft herhalen, op een steeds dieper niveau...

https://www.kantel.be/2020/01/kantelen-die-handel/

Hier gun ik jou uitzonderlijk een blik achter de schermen van mijn eigen kantelproces. Het zal anders zijn dan het jouwe, maar het kan je inspireren.

Deze tekst is alweer verouderd op het moment dat jij hem leest. Dat oneindigheidsteken staat niet zomaar centraal in 'de levenscyclus' hierboven.

Maar een mens moet ergens beginnen...

Ontstaan vanuit chaos...

Instabiliteit troef

'Kantelen die handel!' was dé slagzin waarmee ik vroeger geregeld uitdrukking gaf aan mijn frustraties. Die waren van een andere orde dan waar leeftijdsgenoten mee bezig waren, onder andere omdat ik geen kinderen heb en minder door dagelijkse beslommeringen rond opvoeding en groot krijgen van een kroost in beslag werd genomen. Waar ik me zoal aan ergerde:

  • polarisatie: leidinggevenden versus medewerkers, overheid versus privé, vakbond versus directie, politici versus burgers, rijk versus arm, dom versus slim, believers versus non-believers: teveel 'versus', te weinig verbinding
  • teveel of-of, te weinig en-en, kortom: verzanden in dualiteitsdenken
  • onbenullige zaken die buitenproportionele aandacht krijgen terwijl levensbelangrijke zaken geen aandacht krijgen in media
  • curatieve in plaats van een preventieve aanpak bij beleidskeuzes
  • bullshitjobs die mensen tot buzy fools degraderen en hen ziek maken
  • onbewust onbekwame 'leiders' die vastlopen in kortetermijndenken
  • onnodig tijdverlies door gebrek aan bewustzijn en helder denken
  • machtsspelletjes van mensen wiens ego omgekeerd evenredig is aan hun zelfvertrouwen met vriendjespolitiek, narcisme en verstikkende hiërarchische relaties tot gevolg
  • ongelijkheid in de wereld
  • onrecht tegenover kwetsbaren met onnodig lijden tot gevolg voor de mens, andere levende wezens zoals dieren en planten  én onze planeet in haar totaliteit

 

 

 

 

Allemaal gigantische energievreters voor de hoogsensitieve wereldverbeteraar in mij.  Onrecht triggerde heel mijn leven emoties als boosheid en verdriet, schijnbaar op een heftiger manier dan bij anderen.

Mijn eigen onmacht om met die emoties om te gaan, maakten mij soms tot behoorlijk irritant gezelschap.

Voor anderen én voor mezelf.

Wat ik tijdens de eerste helft van mijn leven leerde over 'leven, werken en mijn plek in de wereld' ontlokte rond mijn 40e levensjaar dit inzicht:

Circle of influence - Steven Covey

Via drop-off en bezinning...

Welke kansen liggen hier?

De verantwoordelijkheid enkel bij 'het beleid', buiten mezelf leggen, vond ik te makkelijk. Ik heb namelijk zelf ook een cirkel van controle én invloed, dat leerde ik eerder in mijn professioneel leven als organisatieadviseur en HR manager, toen ik de theorie van Stephen Covey las tijdens één of andere leiderschapstraining.

'Be the change you want to see' van Ghandi resoneerde nog beter, dus ging ik 'werken aan mezelf' zoals dat heet.

  • van zodra ik durfde, werd ik toch zelfstandig, om zo autonoom mogelijke keuzes te kunnen maken en minder afhankelijk te zijn van 'het systeem arbeidsmarkt' waarin ik zoveel fout zag gaan
  • al gauw liet ik ook het adviseren van bedrijven bewust achter me en koos ik ervoor om enkel nog met individuen te werken die écht gemotiveerd zijn tot gedragsverandering, niet omdat iemand hen zegt dat het moet, maar omdat ze het zelf graag willen...

Maar in die eerste jaren van 'mijn nieuw leven'

  • bleef ik mezelf nog altijd voorbij hollen,
  • me kwaad makend over hoe bedrijven een 'welzijnshype' misbruiken om NOG meer efficiëntie af te dwingen, zonder te kijken naar de effectiviteit van hun beslissingen en zonder kritisch op zoek te gaan naar de oorzaak van het lijden van medewerkers
  • en nog altijd superbezorgd over de toekomst van de wereld, want op ecologisch vlak zag ik al even weinig verbetering als op welzijnsvlak, terwijl de welvaart wél bleef stijgen

 

 

 

 Na een opleiding tot oplossingsgericht loopbaancoach volgde ik een opleiding tot stress & burn-outcoach en veel zelfstudie rond bio-, psycho-, neuro- en somatisch welzijn, in een poging meer vat te krijgen op wat ik allemaal fout zag lopen.

Long story short: al die pogingen 'de handel te kantelen' ten spijt bleef er dat knagende gevoel dat ik te weinig impact had op wat er gebeurde, in de wereld én in mijzelf.

De link tussen die 2 begon stilaan te dagen...

Toch kostte het me nog eens behoorlijk wat tijd om tot dit nieuwe inzicht te komen:

Kantelen die handel

...Naar transformatie

Welke andere keuzes ga je maken?

Wat een inzicht: heel mijn leven had IK mij ZELF een identiteit aangemeten die niet goed voelde? Pijnlijk ontwaken was dat...

Maar gelukkig kan je het verhaal dat je jezelf hebt aangepraat ook weer herschrijven. Dat had ik ondertussen geleerd tijdens het vele innerlijke werk, met name de oplossingsgerichte aanpak.

Toch bleek loslaten van diep gewortelde overtuigingen en de patronen die gekoppeld zijn aan die aannames lastiger dan verwacht.

Ik leef namelijk niet op een eiland.

Ik maak deel uit van een maatschappij die bepaalde verwachtingen heeft en die ik mezelf ook 'eigen maak'.

Het heersend paradigma - waarin kunstmatig schaarstedenken en kapitalistische extractie als enige optie om te kunnen blijven 'groeien' beschouwd worden - heeft een behoorlijke impact op mijn doen en laten. Op hoe ik naar werk kijk bijvoorbeeld. Op de mate waarin ik in staat ben om te doorzien dat zorgtaken helemaal anders 'gevaloriseerd' worden dan pakweg 'geld virtueel doen groeien'.

Als snel werd mij duidelijk dat WETEN wat je anders wil doen, helaas niet volstaat om tot gedragsverandering te komen. Boekenwijsheid en theoretische modellen, hoe waardevol ook, blijven dode letter zolang je GEDRAG je nieuw verworven kennis en inzichten niet weerspiegelt. Maar dat vraagt véél moed.

Er zat voor mij niet anders op dan opnieuw 'leerling' te worden, in heel andere materie dan waar ik tot dan toe mee bezig was geweest in mijn leven. Zo ging ik een opleiding tot Loslaatcoach volgen en verdiepte ik me in topics als bewustzijn, zingeving,  humanistische levenskunst én deep ecology want in de traditionele psychologie vond ik niet mijn gading. Mijn oude liefde voor filosofisch denken bleef, boeddhistische non-dualiteit, paradoxaal coachen en bewuster leren voelen vervolledigden dat plaatje.

Daarbij verzette mijn ego zich geregeld met kracht. Dat doet een ego nu eenmaal wanneer het geconfronteerd wordt met zaken die afwijken van alles wat het gedurende een halve eeuw voor waar aannam.

Toch ging ik bewust niet de 'zweverige' toer op, soms wel de spirituele. Ik hoed me voor pseudo-wetenschap én stelde me tegelijkertijd open voor een andere manier van kijken, denken, zijn.

Vanaf 2019 begon ik de definitie van 'kantelen' vorm te geven en daagde het potentieel ervan als model, zowel voor individuele transformatie als voor maatschappelijke transitie. Want die volgt automatisch als voldoende mensen zo'n individuele transformatie doormaken:

De kracht van vertragen en afstand nemen

In plaats van verontwaardigd naar anderen, naar 'de maatschappij' te wijzen voor wat er allemaal fout loopt, keerde ik mijn blik naar binnen:

  • hollen en mezelf voorbij lopen, maakte plaats voor vertragen en verstillen
  • 'vluchten' maakt plaats voor doorvoelen, toelaten en accepteren
  • 'vechten tegen' ruimde plaats voor 'kiezen voor'

Gaandeweg bevrijde ik mezelf van hardnekkige overtuigingen en meningen die me weliswaar gebracht hadden waar ik op een bepaald moment stond - niet eens zo'n slechte plek - maar die me ervan weerhielden om me écht vervuld te voelen en gemoedsrust te ervaren.

Langzaamaan kantelde ik: ik ging anders in het leven staan. Rustiger. Vanuit vertrouwen. Nog steeds alert en kritisch én tegelijkertijd veel milder.

Kortom: bewuster. 

Verantwoordelijkheid nemen over gedachten en gevoelens

Mijn boosheid en verontwaardiging maakten langzaam plaats voor mildheid en mededogen. Mildheid tegenover mezelf en mijn eigen innerlijke criticus, daarna tegenover de rest van de wereld.

En dat allemaal dankzij het inzicht dat mijn eigen gedachten en overtuigingen mij stevig kunnen belemmeren!

Ik ging aan de slag met de verhalen die ik mezelf vertelde over wat er rondom mij, maar vooral IN MIJ, gebeurde.

Want die verhalen kleuren mijn kijk op de wereld:Over kantelpunt

Ik mag dan het gevoel hebben bijzonder weinig impact te hebben op wat anderen doen en op wat mij en de wereld overkomt, ik heb wel impact op wat ik ZELF doe.

Bovendien heb ik ontzettend veel impact op hoe ik omga met alles wat er gebeurt, op HOE IK ME VERHOUD tot de andere en 'het andere'

Mijn gedachten kan ik namelijk zelf sturen.

Door volledige verantwoordelijkheid te nemen over mijn gedachten en gevoelens ontneem ik bovendien de anderen de macht over mijn welbevinden.

Ik hoef mezelf dus niet te reduceren tot iets of iemand dat ik niet wil of kan zijn.

Ik kan andere keuzes maken. En die andere keuze kan ik elke minuut van elke dag maken.

Bij elke beslissing die ik neem, elke activiteit die ik wel of niet opneem, elke euro die ik al dan niet spendeer.

Dat gaf pas een gevoel van vrijheid!

Leven vanuit verwondering

Zo ging ik anders in het leven staan, meer in verbinding met mezelf én de rest van de wereld.

Deze vragen hielpen me om dichtbij mezelf te blijven:

  1. Wat gebeurt er, hier en nu?
  2. Hoe voel ik me daarbij?
  3. Wat vertellen mijn gevoelens mij over waar ik nood aan heb, over mijn waarden en behoeften?
  4. Hoe kan ik ervoor zorgen dat mijn behoeften voldaan zijn?

EN

  1. Hoe ervaren de anderen deze situatie?
  2. Welke impact heeft de context op onze perceptie van wat er gebeurt?
  3. Wat moet er gebeuren opdat de behoeften van anderen én de mijne voldaan zijn, zonder schade te berokkenen aan mens, dier of planeet?

Reken maar dat er strategieën te vinden zijn die met al deze belangen rekening houden.

Want door het perspectief te kantelen kom je erachter dat er ontzettend veel prachtige dingen in de wereld gebeuren, als je maar bereid bent om te kijken.

Ik leerde opnieuw kijken vanuit verwondering, zoals ik dat deed toen ik kind was, toen ik nog minder 'last' had van 'aannames, meningen en overtuigingen'...

Controle loslaten

Dankzij dat dieper bewustzijn raakte 'de controlefreak' in mij ook gerustgesteld:

Te weten dat ik controle heb over mijn gedachten, mijn gevoelens, mijn eigen gedrag, hielp me om de controle over anderen los te laten. Daar heb ik toch geen vat op...

Net zomin als ik controle heb over wat anderen over mij denken overigens.

Vertragen, afstand nemen, meer vanuit waarneming en minder vanuit oordeel kijken en luisteren, vaker vanuit verwondering leven, onderzoeken hoe wat er gebeurt mij altijd iets kan leren, bracht me rust.

Het hielp me om weg te blijven uit de re-actie.

Minder 'kantelen die handel' dus en meer 'kantelen mijn wandel.'

Ageren vanuit mildheid in plaats vanuit frustratie

Begrijp me niet verkeerd: ageren is prima - zeker in situaties waarin zwijgen geen optie is - maar da's iets anders dan reageren!

Je kan vanuit acceptatie iets willen veranderen, of vanuit weerstand. Dat tweede vraagt veel meer energie.

Ik ambieerde om minder 'de rechter' te zijn telkens ik een slecht functioneren opmerk. Ook al merkte ik nog héél vaak verbetermogelijkheden op.

Maar in plaats van te reageren op 'het slechte functioneren', zag ik beter 'de misvatting'. En ik zag er tegelijkertijd doorheen:  "There is a crack in everything: that's where the light shines through..."

Dat lukte me omdat ik, in plaats van tegen duister te vechten, het licht binnen liet.

Met één kanttekening: waar ik echt 'duisternis' zie - als in structureel onrecht of ongelijkheid - laat ik mijn verontwaardiging gewoon toe. Ik leerde met mildheid naar ALLE emoties te kijken, ook naar boosheid, angst en verdriet.

Elke emotie mag er zijn, ik hoef de emotie niet te worden... Het is 'maar' een emotie, getriggerd door 'maar' een verhaal OVER wat er gebeurt rondom en in mij.

Dankzij het erkennen van de emotie kan ik altijd op zoek naar woorden voor de behoefte die in of rondom mij niet is vervuld. Een methode als 'verbindende communicatie'  of non-violent communication is daar een fantastisch hulpmiddel bij...

Het belang van bewustzijn over je mindset

Nog een pijnlijke vaststelling was deze: wij zien de wereld niet zien zoals ze is, maar zoals WIJ zijn.

Onze binnenwereld is namelijk een afspiegeling van de buitenwereld. En hoe we die buitenwereld zien, hangt af van HOE wij waarnemen.

Of nog:

Zo binnen, zo buiten:

Wat er in mij leeft, zie ik terug in de wereld om mij heen.

De bril waardoor ik naar de wereld kijk, de verhalen die ik mezelf en anderen vertel OVER wat er gebeurt, de paradigma's die ik voor waarheid aanneem, bepalen hoe ik de wereld zie.

Dat werkt zo:

  • Voed ik oorlog en verzet in mij? Dan zal ik overal oorlog en conflict zien & straal ik dat uit naar anderen waardoor mensen defensief op mijn gedrag re-ageren en ik bevestigd word in mijn eigen overtuiging
  • Voed ik mijn angst? Dan zie ik overal gevaar en leef ik de hele tijd op mijn hoede
  • Geloof ik dat er schaarste is in de wereld? In wat voor overvloed ik dan ook leef, altijd zal ik op zoek blijven naar meer - of ken jij veel miljonairs die vinden dat ze genoeg geld hebben?
  • Voed ik vrede in mij? Dan zie ik overal voorbeelden van vrede & straal ik dat uit naar anderen

Eens je dat principe begrijpt, heb je altijd een keuze. En een verantwoordelijkheid.

Een heerlijke consequentie die ik als gevolg van dat proces vaststelde, is deze:

JOUW kijk op 'de wereld' bepaalt

hoe 'de wereld' naar jou kijkt...

Met andere woorden:

Hoe de ander zich tot mij verhoudt, bepaal ik in grote mate zelf:

ik heb de keuze om vanuit afscheiding of vanuit verbinding uit te reiken naar de wereld 

Wetend dat ik een deel van de wereld ben en er dus onlosmakelijk mee verbonden ben, transformeerde mijn '40-something' lijfspreuk #kantelendiehandel via die nieuwe inzichten - #kantelenmijnwandel - naar #kanteljeperspectief

rond mijn vijftigste.

Vertaald naar 'mindset' maakte ik een sprong van een groeimindset - zo sterk gepromoot in bedrijven - naar een benefit mindset. Of probeerde ik dat alleszins...

Creatie, groei en volwassenheid dienden zich aan

Kantelen naar gemoedsrust

Uit een behoorlijk gefrustreerde wereldverbeteraar groeide langzaam een leerling in de levenskunst én daarmee iemand die aangenamer gezelschap werd. Alleszins voor mezelf én - naar men mij vertelt - ook voor anderen.

Hoe werkt kantelen?

Ik vond RUST in mijn eigen RUSTeloosheid,

waardoor de ONRUST in mijn leven ging liggen

en gemoedsrust in de plaats kwam, naast mildheid en mededogen

Sommige mensen zouden dat als 'geluk' omschrijven.

Effectief: in januari 2020 had ik het gelukzalige gevoel 'vrede met het leven' te hebben.

Ik hoopte nog wat meer tijd te krijgen om te genieten van mijn 'nieuw verworven evenwicht' maar zou gestorven zijn als een gelukkig mens, mocht ik die tijd niet meer gekregen hebben...

Op dat moment dacht ik echt 'dat ik er was'. Dat ik niet meer van mijn sokken zou geblazen worden, zo 'zen' en verbonden met de wereld voelde ik me.

Wat zegt het spreekwoord alweer? Hoogmoed komt voor de val? Yep...

Tot er opnieuw turbulentie kwam

Hallo pandemie

Want toen gebeurde iets wat niemand had zien aankomen, behalve een handvol virologen wiens visie helaas jaren genegeerd werd...

Een pandemie overspoelde de wereld in maart 2020.

In eerste instantie voelde dat voor mij nog als een geschenk, een broodnodige wake-up call voor de wereld die nog vast zat in 'oud denken'. Dat zei ik ondertussen in mijn vredevolle staat zonder de emotionele lading van een oordeel, met heel veel liefde en de oprechte wens 'goed te doen'...

Dit kantelmanifesto rolde toen uit mijn pen, met een kracht die niet te stuiten was:

'Ik bevroeg in 2020 en 2021 mijn volgers op Facebook,

gaf woorden aan hun verlangen om te vertragen, verwonderen, verbinden, begrenzen, aan te pakken en dankbaar te zijn,

terwijl ik hen overstelpte met voorbeelden van positief nieuws, stellig overtuigd dat het na corona beter zou worden en dat mijn verlangen ook dat van de rest van de wereld was:

Dat we vooral NIET terug moesten naar 'normaal' -

omdat 'normaal' allesbehalve 'normaal' was -

DAT inzicht zou dankzij de pandemie toch wel glashelder zijn voor de hele wereld?

Dacht ik... En dat bleek voorbarig. Achteraf gezien weet ik dat ik beter had kunnen weten: gedragsverandering KAN je niet afdwingen, dat werkt averechts.

In 2021 bewoog de wereld dan ook in een heel andere richting:

Weinigen bleken opgewassen tegen de onzekerheid die volgde op de maatregelen genomen om COVID in te dijken, op de golven van lock-downs die de maatschappij overspoelden en de impact die dit had op het dagelijks leven, waardoor oeroude vecht-en vluchtpatronen en wantrouwen het snel overnamen van het hoopvol verhaal over gedroomde verandering.

Polarisatie tierde welig:

 

  • omdat wetenschappelijk voortschrijdend inzicht 'continue verandering' tot enige zekerheid maakte en mensen moeilijk met onzekerheid om kunnen, nam complotdenken over, deels onder invloed van tunnelvisie als gevolg van angst en deels gevoed door een gevoel van separatie, zich niet begrepen of gehoord voelen en dat al van lang voor de pandemie
  • we bestreden elkaar om 'het grote gelijk', van 'verbinden' of 'dankbaar zijn', laat staan 'verwonderen' leek nauwelijks sprake
  • individuele vrijheid herbekijken ten bate van een hoger belang werd onder woorden gebracht als 'inleveren, inboeten, bedreigend, dictatoriaal', terwijl het ook een heel ander verhaal kan zijn...
  • maar daar is vertrouwen voor nodig en dat was er steeds minder...

 Hello chaos

Byebye balans

Eerlijk? De balans die ik voor mezelf had gevonden begin 2020, slipte onder invloed van die nieuwe gebeurtenissen geregeld uit mijn handen.

Zoals dat dan gaat, staken ook mijn eigen reactieve patronen geregeld de kop op. Wat dan weer aanleiding vormde voor schaamte en vertwijfeling over mijn eigen methodieken:

  • Deed ik wel de juiste dingen?
  • Welke denkfouten maakte ik zelf?
  • Zat ik misschien zelf vast in tunnelvisie?
  • Ging ik nog ooit mijn vredevolle zenstaat terugvinden?
  • En wat ging ik doen in de toekomst, wetende dat die toekomst fundamenteel gaat veranderen?

Alles wat tot dan toe zo helder voor mij was, kwam opnieuw op losse schroeven te staan...

Rationeel wist ik: zo hoort dat ook, only a fool never changes his mind. En een cyclus stopt pas als je leven stopt.

Maar emotioneel blijft het pittig, je hele overtuigingskader - voor de zoveelste keer - op de schop zien gaan.

'Eat your own dogfood coach!' heb ik geregeld gedacht...

Drop off, bezinning en transformatie

Kantelen naar nederigheid en niet-weten

Dat nederigheid op zijn plaats is, werd mij pijnlijk duidelijk;

vanaf nu spreek ik over mijn eigen zijnsstaat 'onder voorbehoud':

ik zal niet meer de vergissing begaan te denken 'dat ik er ben'...

Vandaag in 2022 - ik schrijf nog steeds verder aan dit artikel - weet ik vooral dat ik heel veel niet weet.

Daar probeer ik vrede in te vinden en da's opnieuw een boeiend leertraject.

Mijn persoonlijke visie over hoe we maatschappelijk kunnen kantelen, krijgt steeds meer vorm, maar dat is voer voor een andere blog...

CREATIE

Wat wil er ontstaan in mij?

Hoewel ik me minder zelfzeker voel dan 2 jaar geleden en geregeld verlamd ben door iets wat in de buurt komt van klimaatdepressie, laat mijn huidige nederige zijnsstaat ook meer ruimte voor twijfel, voor niet-weten. En precies daardoor ook voor 'verwondering' en mildheid om te kunnen 'accepteren'. Allemaal noodzakelijke elementen om radicaal anders te kunnen 'Denken' dan hoe ik dat tot op heden deed...

Correcter dan vorige zin te beginnen met 'hoewel', is wellicht 'omdat'.

Mijn behoefte aan 'begrenzen' en 'aanpakken' neemt toe. Dat wil ik doen door te 'verbinden' en te 'vertragen', terwijl 'dankbaarheid' een rode draad blijft.

Want ik ben me bewuster dan ooit hoe getroffen ik het heb met de eerste helft van mijn leven

EN ik ben me bewuster dan ooit hoe kwetsbaar dat leven is...

Geconfronteerd worden met je eigen eindigheid is een toprecept voor persoonlijke groei. Of voor depressie, als je niet weet hoe ermee om te gaan... Het is een dunne lijn, of beter, het is geen lijn, het is een proces.

Kantelen is ondertussen uitgegroeid tot een veelzijdige, holistische methode die ik verder blijf finetunen. Recent raakte ik geïnspireerd door het vakgebied van de ecopsychologie, wordt ongetwijfeld vervolgd.

8 jaar nadat ik zelf door een relatief onschuldig professioneel kantelpunt van mijn sokken werd geblazen, wil ik meer dan ooit actief luisteren naar wie anders wil leren omgaan met onzekerheden. Ik vermoed namelijk dat veel mensen in de nabije toekomst met klimaatdepressie & andere existentiële twijfels te maken zullen krijgen. Massaal in apathie blijven hangen, kunnen we ons niet meer permitteren, voor zover dat al menselijk dragelijk is.  Vandaag beschik ik over een keur aan instrumenten om wie dat wil te ondersteunen en te begeleiden bij het 'kantelen' zodat je in beweging komt waar je vandaag vastloopt.

Daarnaast wil ik graag bewustzijn rond het belang van onze inter-verbondenheid met AL wat leeft in woord én daad wereldkundig makenWant woorden creëren werelden. En wat je niet kan 'verwoorden of verbeelden', kan je niet verwezenlijken...

De missie en visie van mijn bedrijf blijven staan als een huis. En de naam die ik ooit koos, is relevanter dan ooit.  

Mijn missie vervul ik in verschillende rollen:

➊ Als KLANKBORD luister ik actief, vanuit verwondering
➋ Als ADVISEUR geef ik op creatieve manieren ervaring door
➌ Als INSPIRATOR stel ik uitdagende vragen
➍ Als KATALYSATOR daag ik de status quo en belemmerende overtuigingen uit
➎ Als COACH help ik verbinding maken: eerst met jezelf, dan met de rest van de wereld
➏ Als MENTOR ondersteun ik bij het aanleren van nieuw gedrag
❼ Als GIDS maak ik wegwijs: in je eigen gedachten en gevoelens, de arbeidsmarkt & het bedrijfsleven
❽ Als SPONSOR bied ik je context, contacten en hulpbronnen die jouw kantelproces mogelijk maken 
❾ Als SPREKER daag ik mijn publiek uit tot zelfreflectie
❿ Als SCHRIJVER deel ik informatie en kennis 

maar bovenal ben ik 'mens onder de mensen' en wil ik VERBINDEN met al wat leeft.

 En jij?

Hoe is het voor jou om met de vragen van de levenscyclus aan de slag te gaan?

Ervaar jij dat het tijd is voor iets anders, ook al is 'het nieuwe' er nog niet en voelt het beangstigend om vertrouwen te hebben, maar wil je daar toch voor gaan? Aarzel niet mij te contacteren als jij daar ondersteuning kan bij gebruiken:

It can be a bumpy road, a guide comes in handy...