Waarom 'welzijn op het werk' niet werkt

Waarom 'welzijn op het werk' niet werkt

Waarom 'welzijn op het werk' niet werkt

Welzijn op het werk is een hot topic in grote organisaties:

  • cursussen mindfulness
  • stoelmassages tijdens lunchbreaks
  • opleidingen rond perfectionisme
  • e-learnings rond burn-out

schieten als paddenstoelen uit de grond… ‘Wellbeing-consultants bewaken het evenwicht’ lees ik dan in publireportages en dat dat ‘één van de strategische prioriteiten is van het bedrijf’. Precies daar knelt het schoentje.

Ontdek hier waarom...

Blinde vlekken bij individuele medewerkers

welzijn op het werk

Zolang psychisch welbevinden en persoonlijke groei geen prioriteit zijn voor de medewerker zelf, gaan mensen niet aan de slag met een aanbod rond welzijn op het werk. Hoe goedbedoeld ook.

Wie onbewust onbekwaam is, stelt geen bewuste daden om bekwamer in iets te worden

Er is namelijk een blinde vlek over de eigen onbekwaamheid:

 

  • Toon mij de eerste perfectionist die van zichzelf weet dat hij een perfectionist is en beslist dat dat patroon hem belemmert
  • Vind mij een workaholic die spontaan lid wil worden van ‘de anonieme workaholic club’
  • Hoeveel dominante leiders ken jij die spontaan op zoek gaan naar een opleiding 'dienend leiderschap',  of andersom?

Meningen, aannames en overtuigingen worden genegeerd

Sterker nog: mensen die zelf opbranden geven achteraf toe dat ze vroeger stevige oordelen hadden over 'mensen die uitvallen met burn-out'.

'Ik ben niet zoals zij’ was hun overtuiging, waarbij ‘zoals zij’ gelijk staat aan lui, zwak, te gevoelig, loosers dus

Wie op die manier denkt, ziet het nut niet in van een programma rond preventie om opbranden te vermijden. Die beschouwt zichzelf als 'immuun', terwijl niets minder waar is.

Welzijn als nieuwe productiviteitstool

welzijn op het werk

Durven we eerlijk zijn over de ‘why’ van - sommige - bedrijven om met ‘welzijn’ aan de slag te gaan?

Sinds geweten is dat 'gelukkige koeien meer melk geven', is ‘welzijn’ een welgekomen nieuwe productiviteitstool...

Naast ‘duurzaamheid en diversiteit’ staat ‘het welbevinden van onze medewerkers’ tegenwoordig in elk mission statement. Die boodschap doet het namelijk goed bij potentiële sollicitanten en past in het kader van employer branding, belangrijk in tijden van schaarste aan goede kandidaten.

‘Is dat fout dan?’ kan je je afvragen.

Op zich is er inderdaad niets fout mee om als organisatie uit te pakken met het feit dat je investeert in het welzijn van je medewerkers.

Maar steeds vaker blijkt er een groot verschil tussen ‘wat we zeggen dat we doen’ en ‘hoe we ons echt gedragen.

Hoed je voor greenwashing

Net zoals greenwashing bestaat op vlak van duurzaamheid, bestaat het ook op vlak van werken rond welzijn op het werk.

Echt pijnlijk wordt dat wanneer bevlogen middlemanagers – gevangen tussen verlangens van een hoger management en beperkte mogelijkheden van de medewerkers in hun team - voelen dat het niet goed met hen gaat. En er ook nog schuldgevoelens bovenop krijgen omwille van het feit dat de organisatie wel claimt een welzijnsbeleid te voeren...

Zo ontstaan loyauteitsconflicten waar je op een heel andere manier mee om moet gaan dan via het traditionele 'peoplemanagement' dat aan de oorsprong ligt van veel programma's rond 'welzijn op het werk'.

HR medewerkers, diversiteits-en inclusiemanagers, interne well-beingconsultants, chief hapiness officers, maar ook externe preventie-adviseurs waken er dus maar beter over dat zij niet ingezet worden als excuustruus voor meer productiviteit.

Niet zelden zijn zij er immers de eerste slachtoffers van. En, oh ironie, worden zij dan vervangen door EXTERNE consultants in...productiviteit!

Kantelen die handel

Daar waar er heftig geëvangeliseerd wordt over het belang van een groei-mindset, mag er een alarmbelletje afgaan...
Daar waar men een benefit-mindset aanmoedigt, is er hoop. Tenminste, voor zover men ook doet wat men zegt.

Benefit mindset - https://benefitmindset.com/

Visual respectvol overgenomen van https://benefitmindset.com/

Mentaal voorbereid op pensioen in 9 vragen

Mentaal voorbereid op pensioen in 9 vragen

Richting en rust in loopbaan en leven

Mentaal voorbereid op pensioen in 9 vragen

Door het verplicht pensioen van een aantal VRT-monumenten als Michel Wuyts, Frank Raes, Linda De Win en Martine Tange werd het thema eindeloopbaan erg actueel in de zomer van 2021.

Eindeloopbaan of pensioen is dan ook iets waar iedereen ooit mee geconfronteerd wordt. Jij ook, als je geluk hebt tenminste...


 

Dat het einde van je loopbaan een kantelpunt van formaat is, daar kwamen Michel, Frank, Linda en Martine te laat achter.

Dat kan jij dus beter aanpakken.  (*)

De eenvoudigste manier om je optimaal voor te bereiden op jouw eindeloopbaan?

Zelf een levensloopcoach onder de arm nemen, ongeacht hoe jouw werkgever je hierin ondersteunt.

Samen ga je aan de slag met het vinden van antwoorden op vragen als hieronder, zodat jij mentaal voorbereid op pensioen kan vertrekken en ook echt kan GENIETEN van die heerlijke niet-beroepsactieve tijd in je leven. 

 

Wanneer de ene deur zich sluit, gaat een andere weer open...

Radicale zachtmoedigheid

Tuurlijk kan je in je eentje je analyse maken. Klik op het beeld hierboven en download de vragen, of druk ze af.

Maar hoed je voor:

  • blinde vlekken
  • een gebrek aan diepgang
  • én je eigen uitstelgedrag om hiermee aan de slag te gaan

Toch liever professionele begeleiding? Groot gelijk...

(*) Ben jij al op pensioen en valt het tegen? Het is nooit te laat om aan een nieuw begin te werken...

Zelfde knop, hierboven!

Maatschappelijk kantelen vanuit radicale zachtmoedigheid

Maatschappelijk kantelen vanuit radicale zachtmoedigheid

Radicale zachtmoedigheid

Maatschappelijk kantelen vanuit radicale zachtmoedigheid

Dankzij corona realiseer jij je misschien in 2021 ook dat er iets MOET veranderen:

  • in de wereld
  • in je eigen leven
  • idealiter in allebei

Omdat je niet meer terug wil naar de wereld zoals die was voor de pandemie, voor zover dat al zou kunnen. Het leven moet natuurlijk voorwaarts geleefd worden, niet achterwaarts.

Maar mét het besef dat er iets moet veranderen, komt meteen ook het bewustzijn dat die gedroomde ANDERE toekomst er nog niet is en niet vanzelf zal komen.

Dat je die ZELF mag maken...

Spannend...

En dat voelt best spannend.
Beangstigend zelfs.

Want het betekent:

  • kleur bekennen
  • uitspreken waar je in gelooft
  • waarom je bepaalde keuzes maakt

Met respect voor andere visies als het even kan, maar tegelijkertijd ook duidelijk grenzen aangevend:

Radicale zachtmoedigheid

Herken jij het spanningsveld dat daar ontstaat:

  • moed versus angst
  • daadkracht versus verlamming
  • zelfvertrouwen versus twijfel of je het wel bij het rechte eind hebt

 Wees gerust, je bent niet alleen.

Een aantal klanten contacteerde mij voorbije maanden bezorgd met volgende vraag:

Hoe ga ik ooit de boel kantelen zonder zelf de gedragspatronen over te nemen die ik afkeur?

Is het niet vreselijk naïef te geloven dat het mogelijk is enige impact of macht te kunnen verwerven vanuit radicale zachtmoedigheid, vrede en verbinding?

Deze video van Martha Beck beantwoordt die vraag:

Benieuwd hoe deze boodschap bij jou binnenkomt...

Laat je het me weten?

Professionele statuutschaamte

Professionele statuutschaamte

https://www.kantel.be/professionele-statuutschaamte

Professionele statuut-schaamte

Het verspreidt zich als een pandemie in alle geledingen van de maatschappij: schaamte over je professioneel statuut.

Wat het is en hoe het anders kan, ontdek je hier...


Ben jij zelfstandig?

Dan herken je dit vast:

→ ZZP'ers - zelfstandigen zonder personeel, vaak dienstverleners, beoefenaars van een vrij beroep, bestuurders van een éénmanszaak, innerpreneurs - worstelen ermee dat ze opnieuw in dienstverband 'moeten' gaan werken, omdat ze er anders financieel niet geraken en durven dat amper luidop zeggen

→ Entrepreneurs die hun zaak moeten stopzetten of mensen moeten ontslaan, voelen zich vaak gefaald voor het leven

→ Kunstenaars die permanent schipperen tussen verwijten als 'subsidieprofiteur' en dagen van zwart zaad waarop er niets is, komen terecht in een fase van mentale én financiële leegte, nada, geen vangnet en finaal ook geen creativiteit meer


Ben je werknemer?

Dan is dit wellicht herkenbaar:

→ Vastbenoemde ambtenaren durven amper zeggen dat ze vastbenoemd zijn, omdat ze liever niet geassocieerd worden met enkele minder bevlogen collega's, terwijl zij zelf héél betrokken zijn en vanuit hun dienstverlenende levensvisie voor 'een baan bij de overheid' kozen

→ Werknemers die er al jaren van dromen van zelfstandig worden, blijven die stap uitstellen en durven niet meer luidop praten over hun verlangen, uit angst weggelachen te worden met hun droom

→ Mensen zonder universitair diploma, mét het verlangen om grootse dingen te doen in de wereld, durven die stap niet zetten, enkel en alleen omdat ze niet het juiste boterbriefje kunnen voorleggen

→ Mensen met ontzettend goede 'credentials', de juiste boterbriefjes, massa's relevante ervaring en dus niet meer piepjong komen niet aan de bak en schamen zich elke ochtend zolang zij NIET naar 'hun werk' kunnen vertrekken


Werk je niet (meer)?

→ Kan je door ziekte je leven niet vormgeven zoals je dat heel graag zou willen en 'verstop je jezelf', ver weg van de oordelende blikken en blitse Instagramfoto's?

Was je zelfstandig in bijberoep, raakte je werkloos als werknemer  en krijg je de officiële instanties niet overtuigd van je grote droom om zelfstandige in hoofdberoep te worden? Ontvang je de hele tijd suggesties voor jobs waar je geen enkele affiniteit mee hebt?

Neem jij de zorg voor kinderen of ouderen op je, word je daar niet financieel voor vergoed en beschouw jij jezelf daarom als 'niet rendabel'?

→ Nadert jouw pensioen en vrees jij 'het zwarte gat' omdat je je 'niet meer nuttig' voelt?


Het raakt me dat we zo hard oordelen

dat we elkaar EN onszelf

reduceren tot een louter economische factor... 

Zingeving heeft veel gezichten

Alsof er maar 1 'juiste manier' bestaat om 'een goed leven' te leiden.

Alsof jouw professionele statuut definieert wie je bent en wat je waard bent, als mens.

Dat klopt toch niet?

Zoveel mensen er zijn, zoveel manieren zijn er om het leven zinvol vorm te geven,

met of zonder betaald werk...

 

Als 'het geijkte pad' - wat dat ook betekent - niet het jouwe is, betekent dat niet dat je faalt in het leven.

Het is wel een uitnodiging om op ontdekkingstocht te gaan hoe jij het beste kan maken van jouw leven.

Om je statuutschaamte overboord te gooien, zodat je goed zorg kan blijven dragen voor jezelf, elkaar en onze planeet.

https://www.kantel.be/professionele-statuutschaamte

Wat is een kantelpunt in een mensenleven?

Wat is een kantelpunt in een mensenleven?

Wat is een kantelpunt?

In een complex systeem (*) zoals een mensenleven spelen allerlei factoren en processen die een niet-lineaire (*) reactie kunnen veroorzaken. Zo kan een systeem heel lang 'stabiel' lijken, terwijl het toch vrijwel onzichtbaar wordt ondergraven.

Door die geleidelijke ontwikkeling wordt de veerkracht (*) van het systeem steeds geringer en wordt het systeem steeds fragieler. Veranderingen die gewoonlijk optreden, gaan langer of korter duren. Het systeem 'weet' op de duur niet meer welke kant het op moet.

Uiteindelijk is in deze omstandigheden een kleine verstoring voldoende voor de omslag naar een nieuwe 'stabiele' (*) toestand.

Die nieuwe stabiele toestand kan als bijzonder oncomfortabel ervaren worden. Zeker wanneer je liever terug wil naar de situatie van voor het kantelpunt. Maar net dat is niet meer mogelijk wanneer een kantelpunt overschreden werd.

(*)

  • Denk bij het woord 'systeem' aan een sociaal, mentaal, economisch, maatschappelijk of natuurkundig systeem
  • Niet-lineair betekent complexer dan 'oorzaak-gevolg' of 'actie-reactie'; snel, onzeker en vaag dus
  • Het concept 'veerkracht' is een onderdeel van het concept 'stabiliteit' dat op zijn beurt het vermogen aangeeft van een systeem om een verstoring te weerstaan. Stabiliteit staat voor 'onveranderd blijven, ondanks weerstand'. Veerkracht is dan 'het vermogen om terug te keren naar de oorspronkelijke toestand, na een tijdelijke verstoring'.

De 'fatale' verstoring wordt overigens vaak als oorzaak gezien van het kantelpunt, terwijl het in werkelijkheid de langdurige, geleidelijke invloed van verschillende externe factoren is die de echte oorzaak is. 

Wat is een kantelpunt? - https://www.kantel.be/2020/12/wat-is-een-kantelpunt/

Katalysator voor verandering in je werk of leven

Het kan wel heel lang duren voordat jij je bewust bent van de kwetsbaarheid van jouw systeem. Zolang je over voldoende veerkracht beschikt, kan je namelijk flexibel omspringen met verandering, met onzekerheid.

Eens het kantelpunt bereikt echter, voel je de nood om te kantelen als bijzonder urgent: iets moet veranderen! De weg die je dan wil of kan opgaan, is echter nog onduidelijk. Dat zorgt voor veel onzekerheid en doet je wankelen.

In een mensenleven ervaren we een kantelpunt als hét moment waarop de nood om te kantelen scherp voelbaar is.

Een kantelpunt in een mensenleven is dus een belangrijk moment in ons bestaan 

met een dergelijke impact

dat het NA drastisch anders is dan het VOOR.


De kracht van een kantelpunt

Een kantelpunt is een uitnodiging tot reflectie:

 


Geen weg terug

Wanneer jouw veerkracht afneemt, kan er dus bij een kleine verstoring een kantelpunt bereikt worden waarbij jouw functioneren drastisch verandert. En eigen aan systemen met een kantelpunt is dat teruggaan naar de toestand van vlak voor het kantelpunt onvoldoende en vaak zelfs onmogelijk is. Je moet dus kantelen en dat is een pittig proces.

Omdat tijdens het kantelen zekerheden op losse schroeven komen staan, ga je als persoon wankelen. Net daarom gaat een persoonlijk kantelpunt vaak gepaard met tijd voor reflectie, stilstaan, achterom kijken.

Voor het maken van een reis naar binnen, naar wat voor jou essentieel is.

 

De kracht van bomen is dat ze groeien in stilstand

Paul de Wispelaere - Schrijver

 

Waarom 'niet mogen werken' pijn doet

Waarom 'niet mogen werken' pijn doet

  • Ben jij een creatieveling die sinds 2020 blijft scheppen, publiek of geen publiek?
  • Of ben jij een dienstverlener die tandjes blijft bijsteken, tegen beter weten in?

Dat doe je vast niet omdat jij van de hemelse dauw kan leven. Of omdat je het fijn vindt je talent gratis weg te geven...

Neen, de kans is groot dat je het doet omdat een innerlijk vuur jou drijft:

  • jij voelt EEN DRANG om te creëren
  • je MOET zorgen, voor mens, dier of planeet

Want voor jou is 'werk' meer dan 'een ruilovereenkomst waarbij tijd en talent ingewisseld worden tegen geld'.

Het is een manier om uitdrukking te geven aan wie jij in essentie bent en wat je te doen hebt in dit leven:

 

 

 

https://www.kantel.be/2020/09/mag-het-wat-meer-zijn/

 

En begrijp me niet verkeerd:

Wie zijn 'purpose' in het leven vindt, mag zich gelukkig prijzen... 

Maar er is helaas ook aan deze medaille een keerzijde.


De keerzijde van bevlogenheid

  • Stel je hun pijn voor wanneer bevlogen, betrokken mensen niet meer gevraagd worden om hun werk te doen, terwijl ze dat wel nog willen en kunnen
  • Of beeld je in wat er gebeurt wanneer zij uitdrukkelijk gevraagd worden om hun werk NIET te doen (*) omdat een hoger doel zoals de wereldwijde volksgezondheid moet gevrijwaard worden

Dat is wat door COVID-19 gebeurde in 2020. En dat deed pijn.

Want als de waardering van klanten of een publiek uitblijft, vragen performers en dienstverleners - die leven van 'verbinden met mensen' - zich af:

"Als wat ik doe niet hoort bij de 'essentiële' beroepen, ben IK dan nog wel relevant?"

  • Hoewel het antwoord op die vraag manifest 'JA' is...
  • en elk zinnig mens begrip heeft voor het hoger doel en daarom de COVID-19 maatregelen respecteert...

... is het niet abnormaal dat dit soort gedachten voor existentiële onzekerheid zorgt waarmee je niet moet blijven zitten in je eentje.


Mag het wat meer zijn?

Het brengt echter ook iets anders aan het licht.  Namelijk dat arbeid in het beste geval voor zingeving in ons leven zorgt...

Voor wat er gebeurt als deze bron van zingeving wegvalt, was bitter weinig aandacht in 2020. We hadden vooral aandacht voor de financiële consequenties... Het gevolg van het verengen van het begrip 'arbeid' in de loop van de tijd. 'Werk' verwijst tegenwoordig hoofdzakelijk naar 'verbonden zijn door een arbeidsovereenkomst'. Terwijl er zoveel andere manieren bestaan om via arbeid een toegevoegde waarde te bieden aan je eigen leven én de maatschappij.

Het begon fout te lopen met de link tussen zingeving en arbeid sinds we gingen spreken over 'een arbeidsmarkt' en de marktprincipes het levensdomein 'werk' zijn binnengeslopen...

Een direct gevolg daarvan is dat steeds meer mensen almaar moeilijker uitdrukking kunnen geven aan wie ze zijn en wat ze te doen hebben, op een manier die bij hen past en die hen voldoening schenkt. 

Kantelen die handel! Mag het wat meer zijn?


 

Fout paradigma

Jammer genoeg zijn de oplossingen waarmee we tot nu toe die handel probeerden te kantelen niet de juiste:

  • wie niet de kans krijgt zijn missie ten volle te beleven - omdat een doorgedreven economisch denken geen toegevoegde waarde ziet in zijn talent - zit niet te wachten op iemand die hem begeleidt of omschoolt naar één of andere bullshit-job die toevallig 'beter in de markt' ligt
  • zo iemand is geen vragende partij om zijn purpose opzij te schuiven en te reduceren tot een hobby, terwijl hij de kost moet verdienen in een context die hem niet boeit: daar word je namelijk ziek van in plaats van gelukkig
  • alle VDAB-cijfers over knelpuntberoepen ten spijt, als je talent niet aansluit bij wat je 'om den brode' doet, zal het geen duurzaam huwelijk worden, hoe zeker je ook bent van een inkomen
  • en wat te zeggen over alle vormen van arbeid waarvan wij het ondertussen normaal vinden dat er geen of absurd weinig maatschappelijke erkenning tegenover staat zoals het opvoeden van kinderen, of de zorg voor iedereen die niet meer bijdraagt aan 'het economisch model'?

De bedenkers van deze oplossingen gaan helaas uit van hetzelfde paradigma. Een paradigma waarin mensen gereduceerd worden tot een middel, of waarin mensen zichzelf reduceren tot middel...

En dat drukt behoorlijk op ons maatschappelijk welbevinden.

'Kantelen die handel' vraagt niet om meer van hetzelfde. 't Is hoog tijd voor een vraag op een hoger niveau...


 

In welk soort maatschappij willen wij leven?

Willen we een maatschappij waarin we onszelf reduceren tot een economische kostenpost, tot we erbij neervallen? Dan hebben de burn-& bore-outs van de voorbije jaren ons niets geleerd.

Willen we een maatschappij waarin de mens zich moet aanpassen aan het systeem, of andersom? Moet een systeem zijn eigen bedenker verzwakken of versterken? 

Want gelukkig is dit ook waar: wie wél zijn purpose kan leven, overstijgt zichzelf én zijn eigenbelang. Hij of zij doet er alles aan om goed te zorgen voor de omgeving waaraan hij zoveel te danken heeft...


 

Hoe kantelen we in de juiste richting?

Met welke oplossingen kunnen we komen voor de uitdagingen van de toekomst? Gelukkig denken we daar met velen over na en boeken we al mooie resultaten, op verschillende niveaus. Vanuit mijn perspectief als kantelaar, denk ik hieraan:

  • Bouwen aan een samenlevingsmodel waarbij ZINGEVING voorop staat, waarbij de economie ten dienst staat van het leven, in plaats van andersom. En dan meteen in dienst van ALLE leven, ook het leven van planten, dieren, rivieren en zeeën, de grond waarvan wij eten, de lucht die we inademen. Zodat er nog een leefbare planeet overschiet voor toekomstige generaties
  • Investeren in een preventief beleid dat het belang van bewust leven voorop stelt, te beginnen in de kleuterklas
  • Iedereen die hier op latere leeftijd op individueel niveau mee aan de slag wil op professionele wijze ondersteunen zodat de olievlek zich bottom-up kan verspreiden

Het momentum is er. En maatschappelijke transitie volgt na individuele transformatie van héél veel mensen.

Ik hoop vurig dat dit besef doordringt.

En ik blijf er graag aan bijdragen, via de coachingstrajecten die ik aanbied aan mensen die een zinvolle invulling willen geven aan hun leven via 'werk dat écht past bij wie ze zijn' en 'wat ze te doen hebben' in het leven...

Ilse Schorrewegen

(*) niemand kan beter uitdrukken wat wij missen wanneer kunstenaars hun werk niet meer mogen doen, als kunstenaars zelf: