Maatschappelijk kantelen vanuit radicale zachtmoedigheid

Maatschappelijk kantelen vanuit radicale zachtmoedigheid

Radicale zachtmoedigheid

Maatschappelijk kantelen vanuit radicale zachtmoedigheid

Stel: dankzij corona realiseer jij je dat er iets MOET veranderen

  • in de wereld
  • in je eigen leven
  • in allebei

Omdat je niet meer terug wil naar de wereld zoals die was voor de pandemie. Voor zover dat al zou kunnen, want het leven moet voorwaarts geleefd worden, niet achterwaarts.

Maar mét dat besef dat er iets moet veranderen, komt ook het besef dat die gedroomde ANDERE toekomst er nog niet is. En er niet vanzelf zal komen.

Dat je die met andere woorden ZELF mag maken...

Spannend...

En dat voelt best spannend.
Beangstigend zelfs.

Want het betekent:

  • kleur bekennen
  • uitspreken waar je in gelooft
  • en waarom je bepaalde keuzes maakt

Met respect voor andere visies als het even kan, tegelijkertijd ook duidelijk grenzen aangevend:

Radicale zachtmoedigheid

Herken jij het spanningsveld dat op die snijlijn ontstaat?

  • moed versus angst
  • daadkracht versus verlamming
  • zelfvertrouwen versus twijfel, onzekerheid of je het wel bij het rechte eind hebt

 Wees gerust, je bent niet alleen.

Tijdens de COVID-crisis in 2021-2022 contacteerden klanten mij bezorgd met volgende vragen:

  1. Kan ik wel kantelen, zonder zelf de gedragspatronen over te nemen die ik afkeur?
  2. Is het niet vreselijk naïef te geloven dat het mogelijk is enige impact of macht te kunnen verwerven vanuit radicale zachtmoedigheid, vrede en verbinding?

Deze video van Martha Beck beantwoordt die vraag:

Benieuwd hoe haar boodschap bij jou binnenkomt en wat ze jou leert over jouw eigen kantelproces.

Laat je het me weten?

Wat is een kantelpunt in een mensenleven?

Wat is een kantelpunt in een mensenleven?

Wat is een kantelpunt? - https://www.kantel.be/2020/12/wat-is-een-kantelpunt/

Wat is 'een kantelpunt' in een mensenleven?

 

Een kantelpunt in een mensenleven is een belangrijk moment in je bestaan waarop je de nood iets fundamenteel te veranderen scherp aanvoelt. Eigen aan een kantelpunt is dat teruggaan naar de toestand van vlak voor het kantelpunt onvoldoende of zelfs onmogelijk is.

Je weet of jij op een kantelpunt staat wanneer jouw veerkracht afneemt en jouw functioneren door 'een kleine verstoring' drastisch verandert.

Je MOET op zo'n moment 'in beweging komen' terwijl al je zekerheden op losse schroeven staan: dat is pittig...

Want als individu ga je aan het wankelen wanneer de grond onder je voeten lijkt te verdwijnen.

Daarom gaat een persoonlijk of professioneel kantelpunt idealiter gepaard met tijd voor reflectie:

  1. je start met stilstaan
  2. zodat je achterom kan kijken
  3. om daarna vooruit te kunnen gaan

Die stappen zijn nodig zodat jij een reis naar binnen kan maken, naar datgene wat voor jou essentieel is... 

Complexe systeemdynamiek

In een complex systeem spelen allerlei factoren en processen die een niet-lineaire reactie kunnen veroorzaken. Zo kan een systeem heel lang 'stabiel' lijken, terwijl het toch vrijwel onzichtbaar wordt ondergraven.

Door die geleidelijke ontwikkeling wordt de veerkracht van het systeem steeds geringer en wordt het systeem steeds fragieler. Veranderingen die gewoonlijk optreden, gaan langer of korter duren. Het systeem 'weet' op de duur niet meer welke kant het op moet.

Uiteindelijk is in deze omstandigheden een kleine verstoring voldoende voor de omslag naar een nieuwe 'stabiele' toestand.

Die nieuwe stabiele toestand kan als bijzonder oncomfortabel ervaren worden. Zeker wanneer je liever terug wil naar de situatie van voor het kantelpunt. Maar net dat is niet meer mogelijk...

Opvallend daarbij is dat de fatale verstoring vaak als oorzaak wordt gezien van het kantelpunt, terwijl het in werkelijkheid de langdurige, geleidelijke invloed van verschillende externe factoren is, die de echte oorzaak is... 

  • Denk bij het woord 'systeem' aan een sociaal, mentaal, economisch, maatschappelijk of natuurkundig systeem, maar evengoed aan een mensenleven
  • Niet-lineair betekent complexer dan 'oorzaak-gevolg' of 'actie-reactie'; snel, onzeker en vaag dus
  • Het concept 'veerkracht' is een onderdeel van het concept 'stabiliteit' dat op zijn beurt het vermogen aangeeft van een systeem om een verstoring te weerstaan. Stabiliteit staat voor 'onveranderd blijven, ondanks weerstand'. Veerkracht is dan het vermogen om terug te keren naar de oorspronkelijke toestand, na een tijdelijke verstoring.

onzekerheid troef op een kantelpunt...

 

Het kan heel lang duren voordat jij je bewust bent van de kwetsbaarheid van 'jouw' systeem. Zolang je over voldoende veerkracht beschikt, kan je namelijk flexibel omspringen met verandering en met onzekerheid.

Maar eens het kantelpunt bereikt, voel je de nood om te kantelen als bijzonder urgent: er MOET iets veranderen! De weg die je daarna wil opgaan, is echter nog onduidelijk: dat zorgt voor veel onzekerheid en doet je wankelen...

Daarom ervaren we een persoonlijk - midlifecrisis, relatiebreuken, verlieservaringen of een verhuis - professioneel - ontslag, promotie, demotie - of maatschappelijk kantelpunt - zoals een pandemie - in een mensenleven als hét moment waarop de nood om te kantelen scherp voelbaar is.

Een kantelpunt in een mensenleven is dus een belangrijk moment in je bestaan 

met een dergelijke impact

dat het NA drastisch anders wordt dan het VOOR...


... maar ook een katalysator voor verandering

 

Een kantelpunt in een mensenleven is daarom een uitnodiging tot reflectie:

  • om de waan van de dag EVEN ON HOLD te zetten...
  • je bewust te worden van wat je VOELT: wat probeert jouw lichaam je te vertellen?
  • te bevragen wat je daarbij DENKT: hoe was het hiervoor, hoe is het nu en wat wil je anders voor de toekomst?
  • je voelen met je denken te verbinden en te onderzoeken hoe jij je gedraagt, wat jij DOET en waarom
  • los te laten wat je niet meer dient, RUIMTE te maken voor waar je meer van wil
  • bewust te kiezen voor wat energie geeft
  • zodat je opnieuw voldoening ervaart op alle belangrijke levensdomeinen: werk, familie, gezin, vrije tijd, financiële voldoening, persoonlijke groei, gezondheid...
  • en met hernieuwd vertrouwen door het leven kan gaan...

 


 

Waarom 'niet mogen werken' pijn doet

Waarom 'niet mogen werken' pijn doet

  • Ben jij een creatieveling die sinds 2020 blijft scheppen, publiek of geen publiek?
  • Of ben jij een dienstverlener die tandjes blijft bijsteken, tegen beter weten in?

Dat doe je vast niet omdat jij van de hemelse dauw kan leven. Of omdat je het fijn vindt je talent gratis weg te geven...

Neen, de kans is groot dat je het doet omdat een innerlijk vuur jou drijft:

  • jij voelt EEN DRANG om te creëren
  • je MOET zorgen, voor mens, dier of planeet

Want voor jou is 'werk' meer dan 'een ruilovereenkomst waarbij tijd en talent ingewisseld worden tegen geld'.

Het is een manier om uitdrukking te geven aan wie jij in essentie bent en wat je te doen hebt in dit leven:

 

 

 

https://www.kantel.be/2020/09/mag-het-wat-meer-zijn/

 

En begrijp me niet verkeerd:

Wie zijn 'purpose' in het leven vindt, mag zich gelukkig prijzen... 

Maar er is helaas ook aan deze medaille een keerzijde.


De keerzijde van bevlogenheid

  • Stel je hun pijn voor wanneer bevlogen, betrokken mensen niet meer gevraagd worden om hun werk te doen, terwijl ze dat wel nog willen en kunnen
  • Of beeld je in wat er gebeurt wanneer zij uitdrukkelijk gevraagd worden om hun werk NIET te doen (*) omdat een hoger doel zoals de wereldwijde volksgezondheid moet gevrijwaard worden

Dat is wat door COVID-19 gebeurde in 2020. En dat deed pijn.

Want als de waardering van klanten of een publiek uitblijft, vragen performers en dienstverleners - die leven van 'verbinden met mensen' - zich af:

"Als wat ik doe niet hoort bij de 'essentiële' beroepen, ben IK dan nog wel relevant?"

  • Hoewel het antwoord op die vraag manifest 'JA' is...
  • en elk zinnig mens begrip heeft voor het hoger doel en daarom de COVID-19 maatregelen respecteert...

... is het niet abnormaal dat dit soort gedachten voor existentiële onzekerheid zorgt waarmee je niet moet blijven zitten in je eentje.


Mag het wat meer zijn?

Het brengt echter ook iets anders aan het licht.  Namelijk dat arbeid in het beste geval voor zingeving in ons leven zorgt...

Voor wat er gebeurt als deze bron van zingeving wegvalt, was bitter weinig aandacht in 2020. We hadden vooral aandacht voor de financiële consequenties... Het gevolg van het verengen van het begrip 'arbeid' in de loop van de tijd. 'Werk' verwijst tegenwoordig hoofdzakelijk naar 'verbonden zijn door een arbeidsovereenkomst'. Terwijl er zoveel andere manieren bestaan om via arbeid een toegevoegde waarde te bieden aan je eigen leven én de maatschappij.

Het begon fout te lopen met de link tussen zingeving en arbeid sinds we gingen spreken over 'een arbeidsmarkt' en de marktprincipes het levensdomein 'werk' zijn binnengeslopen...

Een direct gevolg daarvan is dat steeds meer mensen almaar moeilijker uitdrukking kunnen geven aan wie ze zijn en wat ze te doen hebben, op een manier die bij hen past en die hen voldoening schenkt. 

Kantelen die handel! Mag het wat meer zijn?


 

Fout paradigma

Jammer genoeg zijn de oplossingen waarmee we tot nu toe die handel probeerden te kantelen niet de juiste:

  • wie niet de kans krijgt zijn missie ten volle te beleven - omdat een doorgedreven economisch denken geen toegevoegde waarde ziet in zijn talent - zit niet te wachten op iemand die hem begeleidt of omschoolt naar één of andere bullshit-job die toevallig 'beter in de markt' ligt
  • zo iemand is geen vragende partij om zijn purpose opzij te schuiven en te reduceren tot een hobby, terwijl hij de kost moet verdienen in een context die hem niet boeit: daar word je namelijk ziek van in plaats van gelukkig
  • alle VDAB-cijfers over knelpuntberoepen ten spijt, als je talent niet aansluit bij wat je 'om den brode' doet, zal het geen duurzaam huwelijk worden, hoe zeker je ook bent van een inkomen
  • en wat te zeggen over alle vormen van arbeid waarvan wij het ondertussen normaal vinden dat er geen of absurd weinig maatschappelijke erkenning tegenover staat zoals het opvoeden van kinderen, of de zorg voor iedereen die niet meer bijdraagt aan 'het economisch model'?

De bedenkers van deze oplossingen gaan helaas uit van hetzelfde paradigma. Een paradigma waarin mensen gereduceerd worden tot een middel, of waarin mensen zichzelf reduceren tot middel...

En dat drukt behoorlijk op ons maatschappelijk welbevinden.

'Kantelen die handel' vraagt niet om meer van hetzelfde. 't Is hoog tijd voor een vraag op een hoger niveau...


 

In welk soort maatschappij willen wij leven?

Willen we een maatschappij waarin we onszelf reduceren tot een economische kostenpost, tot we erbij neervallen? Dan hebben de burn-& bore-outs van de voorbije jaren ons niets geleerd.

Willen we een maatschappij waarin de mens zich moet aanpassen aan het systeem, of andersom? Moet een systeem zijn eigen bedenker verzwakken of versterken? 

Want gelukkig is dit ook waar: wie wél zijn purpose kan leven, overstijgt zichzelf én zijn eigenbelang. Hij of zij doet er alles aan om goed te zorgen voor de omgeving waaraan hij zoveel te danken heeft...


 

Hoe kantelen we in de juiste richting?

Met welke oplossingen kunnen we komen voor de uitdagingen van de toekomst? Gelukkig denken we daar met velen over na en boeken we al mooie resultaten, op verschillende niveaus. Vanuit mijn perspectief als levensloopbaancoach en kantelaar denk ik hieraan:

  • Bouwen aan een samenlevingsmodel waarbij ZINGEVING voorop staat, waarbij de economie ten dienst staat van het leven, in plaats van andersom. En dan meteen in dienst van ALLE leven, ook het leven van planten, dieren, rivieren en zeeën, de grond waarvan wij eten, de lucht die we inademen. Zodat er nog een leefbare planeet overschiet voor toekomstige generaties...
  • Investeren in een preventief beleid dat het belang van bewust leven voorop stelt, te beginnen in de kleuterklas
  • Iedereen die hier op latere leeftijd op individueel niveau mee aan de slag wil op professionele wijze ondersteunen zodat de olievlek zich bottom-up kan verspreiden

Het momentum is er. En maatschappelijke transitie volgt pas na individuele transformatie van héél veel mensen.

Ik hoop vurig dat dit besef ook in andere geledingen doordringt.

En ik blijf er graag aan bijdragen, via de coachingstrajecten die ik aanbied.

Wil jij een zinvolle invulling geven aan je leven via 'werk dat écht past bij wie je bent en wat je te doen hebt' in het leven, voel je dan welkom.

Ilse Schorrewegen

(*) niemand kan beter uitdrukken wat wij missen wanneer kunstenaars hun werk niet meer mogen doen, dan de kunstenaars zelf:

 

Kalm blijven in tijden van crisis: zo doe je dat

Kalm blijven in tijden van crisis: zo doe je dat

https://www.kantel.be/2020/05/kalm-blijven-in-tijden-van-crisis-video/

Kalm blijven in tijden van crisis: zo doe je dat

Maatschappelijke crisissen hebben zo hun eigen dynamiek en gevolgen:

  • het corona-virus maakt in 2020 de fragiliteit van ons leven zo 'tastbaar' dat we ons massaal existentiële vragen stellen
  • eerder hadden we al 9/11, terreuraanslagen en bankencrisissen met een gelijkaardige impact
  • en wat de impact van de klimaatverandering zal zijn, kunnen we vandaag zelfs nog niet bevatten

Deze maatschappelijke kantelpunten zorgen voor behoorlijk wat onzekerheid waardoor je als individu de grond onder je voeten kan voelen wegzakken.

Daarom is kalm blijven in tijden van crisis broodnodig.

Om je daarbij te helpen, bundelde ik een paar lifechanging inzichten in een video aan het einde van dit artikel.

Maar eerst vertel ik je wat meer over de werking van ons stressbrein. Want zelfkennis is het begin van alle wijsheid...


Onzekerheid is de vijand van controle

Als jij het gewend bent om je leven 'onder controle' te hebben, is onzekerheid allesbehalve welkom. Onzekerheid knaagt aan mensen. Zeker als ze langere tijd aanhoudt.

Toch heb jij daar zelf ook vat op: emoties als angst, verdriet en boosheid ontstaan vooral door de zorgen die wij ons maken OVER een toekomst die we ons nog niet kunnen voorstellen.

De verhalen die jij jezelf vertelt over hoe moeilijk jouw mogelijke toekomst zou kunnen worden, triggeren namelijk jouw stressbrein, niet zelden meer dan de omstandigheden dat zelf doen...

Die verhalen over jouw verwachtingen voor de toekomst kritisch onderzoeken en bevragen, kan je dus helpen om kalm te blijven in tijden van crisis.


Stressresponsen

Tijdens een crisis schiet ons oeroude reptielenbrein in actie met de volgende VVV-reacties:

Vechten - FIGHT

Vechten doen wij vandaag zelden 'van mens tot mens, met blote vuisten', maar we doen het des te meer met woorden & destructief gedrag.

Dat komt zo: je ervaart onmacht en je wil geen onmacht voelen.

Je verzet je du tegen 'de situatie zoals die is', of je verzet je tegen 'wat jij voelt onder invloed van de situatie'.

In plaats van je onmacht uit te spreken, maak je verwijten, ga je veroordelen en aanklagen. Of je wordt cynisch of sarcastisch. Je boosheid richt zich naar hoofdzakelijk naar alles en iedereen BUITEN jou, dan hoef je immers niet naar binnen te kijken, daar waar het heel pijn doet...

Je 'gevecht' kan echter ook zelfdestructief zijn: dan keer je je tegen je eigen fysieke integriteit, dan heb je tenminste controle over de pijn die je jezelf toebrengt. 

Vluchten - FLIGHT

Bij vluchtgedrag onttrek jij je aan de situatie die niet goed voelt. Letterlijk: je gaat weg van wat niet goed voelt. Of figuurlijk: dan gedraag je je alsof er geen probleem is, bijvoorbeeld door te minimaliseren of rationaliseren wat je ervaart.

Je kan ook letterlijk je toevlucht zoeken in 'verdovende middelen' om dat wat pijn doet minder te voelen:

  • alcohol
  • hard & soft drugs
  • gokken
  • Netflix of andere binge-watch kanalen
  • koffie, sloten koffie...

maar evengoed:

  • intensief competitief sporten terwijl je geen topsporter bent
  • héél zweverig gedrag vertonen en alle voeling met de realiteit verliezen
  • nog harder gaan werken: 'drukdrukdruk doen' zodat je toch maar niet moet stilstaan bij wat je voelt, bij wat er zich aandient in je leven

Bevriezen - FREEZE

Ook al zeg je tegen jezelf: 'wees kalm, geen paniek, alles komt goed', krijg je toch niets meer gedaan, je lijkt wel verlamd.

Je hoofd voelt wollig, je kan je niet concentreren, voelt je leeg, verloren.

Er komt 'niets deftigs uit je handen', 'niets zinnigs uit je hoofd'. Je kan je hierdoor heel verdrietig voelen, tot zelfs apathisch...


Dat oerbrein van ons - met zijn focus op overleven, voortplanten en daarom veiligheid - is een fantastisch instrument wanneer ons leven daadwerkelijk in gevaar is. Maar helaas bewijst het ons slechte diensten als er geen acuut levensgevaar is en ons brein onze reactie op een stressvolle situatie wel zo 'interpreteert'.

Tijdens een maatschappelijk kantelpunt schiet bovendien niet alleen JOUW reptielenbrein in actie, maar gebeurt dat bij ALLE betrokkenen, waardoor de effecten nog versterkt worden.

Je bewust zijn van je eigen patronen wordt dan nog belangrijker, wil je helder kunnen blijven denken en niet ten prooi vallen aan massapsychose of conspirituality.


Bewustzijn, helder denken en creativiteit als sleutel

 

In tijden van crisis wil je net toegang krijgen tot dat ander deel van je brein, daar waar je bewustzijn huist. Want dat bewustzijn brengt soelaas in de vorm van relativering, reflectievermogen, denkvermogen en creativiteit. 

Dankzij die creativiteit kunnen wij veerkrachtig omgaan met de stormen die het leven nu eenmaal op ons pad brengt...

Wie erin slaagt de kracht van zijn bewustzijn aan te boren, voelt zich geen weerloos slachtoffer meer: je neemt de regie over je eigen leven - je werk, je relaties, je gezondheid, je inkomen, je persoonlijke groei - dan BEWUST ZELF in handen.

Want je mag dan niet altijd impact hebben op WAT er gebeurt in je leven, je hebt wél impact op hoe jij ermee omgaat.

Geniet van de video!

Als je hem leuk vindt, geef hem een 'duim op' op YouTube...

Kantelen die handel

Kantelen die handel

Mijn eigen kantelproces...

Toen ik in 2016 zelfstandig werd na een 'succesvolle' loopbaan van meer dan 20 jaar als werknemer, manager en consultant, zette dat een stevig persoonlijk ontwikkelingsproces in gang. Het werd ook de start van een boeiende innerlijke reis die nog steeds aan de gang is.

In dit artikel gun ik jou een blik achter de schermen van een deel van dat kantelproces. Elke dag wordt het mij duidelijker dat mijn persoonlijke ontwikkeling hand in hand gaat met bouwen aan een betere wereld voor mezelf én de Ander. 'De levenscyclus' die je hieronder ontdekt, is een nuttige houvast én barometer. Je kan de vragen toepassen op persoonlijke, professionele én maatschappelijke transitie.

Want da's exact waar ik als mens door gepassioneerd ben: de transitie naar een ander paradigma voor de wereld. Eén waarin 'leven' opnieuw centraal staat in plaats van 'overleven', en waarin we ons onderdeel voelen van een groter geheel dat we liefdevol koesteren...

Ilse Schorrewegen

Ilse Schorrewegen - https://www.kantel.be/kantelaar/
https://www.kantel.be/2020/01/kantelen-die-handel/

de levenscyclus als leidraad...

Start: turbulentie en chaos

Ik start mijn verhaal in 2013 met de fase turbulentie, getriggerd door een onverwacht ontslag. Alles wat ik tot dan toe aan 'zekerheden' kende, viel plots weg en bracht me al snel in de fase 'chaos'.

Eerlijk gezegd BEGREEP ik indertijd zelf niet goed waarom dat ontslag mij zo verlamde. Rationeel wist ik dat het wellicht het beste was dat me kon overkomen. Ik VOELDE namelijk al langer dat mijn leven 'anders' moest, maar kon niet BEDENKEN hoe dat 'anders' er zou kunnen uitzien, laat staan hoe ik het vorm zou geven.

Voor iemand die graag controle heeft, voelt dat als de pedalen verliezen.

Emotioneel ervaarde ik dat hele gebeuren als behoorlijk slopend:

Mijn verlangen naar een ander leven was héél groot, maar mijn angst voor een ander leven was minstens even groot waardoor ik niet kon bewegen: ik zat vast.

Er was frustratie over mijn eigen onmacht én boosheid op de wereld.

Frustratie troef

'Kantelen die handel!' was dé slagzin waarmee ik uitdrukking gaf aan mijn vele frustraties.

Pick your choice:

 

  • polarisatie: leidinggevenden versus medewerkers, overheid versus privé, vakbond versus directie, politici versus burgers, rijk versus arm, dom versus slim, believers versus non-believers: teveel 'versus', te weinig verbinding
  • teveel of-of, te weinig en-en, kortom: verzanden in dualiteitsdenken
  • onbenullige zaken die buitenproportionele aandacht krijgen terwijl levensbelangrijke zaken amper aandacht krijgen in media waardoor een klimaat van wantrouwen ontstaat
  • curatieve in plaats van een preventieve aanpak bij beleidskeuzes
  • bullshitjobs die mensen tot buzy fools degraderen en hen ziek maken
  • onbewust onbekwame 'leiders' die vastlopen in kortetermijndenken
  • onnodig tijdverlies door gebrek aan bewustzijn en helder denken
  • machtsspelletjes van mensen wiens ego omgekeerd evenredig is aan hun zelfvertrouwen met vriendjespolitiek, narcisme en verstikkende hiërarchische relaties tot gevolg
  • ongelijkheid in de wereld
  • onrecht tegenover kwetsbaren met onnodig lijden tot gevolg voor de mens, andere levende wezens zoals dieren en planten  én onze planeet in haar totaliteit

Onrecht triggert heftige emoties van boosheid en verdriet bij één van mijn 'ikken': de wereldverbeteraar.

    Mijn eigen onmacht om met heftige emoties om te gaan, maakten mij geregeld tot irritant gezelschap tijdens de eerste helft van mijn leven. Daar was ik me al een hele tijd pijnlijk van bewust. Maar hoe buig je zoiets om? Ik had er geen idee van... Dat veranderde rond mijn 40e, dankzij een opeenvolging van belangrijke inzichten, eerst op macroniveau.

    Het begon met het besef dat elk beleid dat de mens reduceert tot louter 'economische factor' toxisch is. Want overal waar dit gebeurt, zag ik mensen zich ongelukkig & eenzaam voelen, ongeacht hun welvaart.

    Drop off en bezinning...

    Wat er gebeurt als je mensen tot louter economische factor of human resource reduceert, had ik zelf van dichtbij ervaren tijdens mijn werk als Human Resources manager en organisatie-adviseur.

    Daar zag ik kansen, dat wilde ik graag anders.

    Gelukkig had ik tijdens één van de leiderschapstrainingen die ik ooit volgde op het werk geleerd dat ik zelf OOK een cirkel van controle én invloed heb. Dat het niet verstandig is om alles af te schuiven op falend beleid of de maatschappij waarin we leven:

    Circle of influence - Steven Covey

    Aan de slag gaan met mijn eigen cirkels van controle en invloed, zou me meer energie opleveren dan gefrustreerd blijven over alles waar ik geen invloed op had.

    Dat deed ik: ik ging werken aan mezelf zoals dat heet.

    Sommigen spraken over 'een midlifecrisis', zelf noem ik het liever een midlife update.

    Control-Alt-Delete

    Zoiets...

    Langzaam maar zeker kwam ik los van jaren leven op automatische piloot. 

     

    Het proces van kansen zien, leren en andere keuzes maken, verliep in verschillende fases:

    •  na een opleiding tot oplossingsgericht loopbaancoach volgde ik een opleiding tot stress & burn-outcoach
    • zelfstudie rond bio-, psycho-, neuro- en somatisch welzijn legden mee een stevige basis voor een nieuwe professionele missie en visie
    • van zodra ik het aandurfde, werd ik zelfstandig omdat ik op een andere manier in 'het systeem arbeidsmarkt' wilde staan waarin ik zoveel fout zag gaan
    • ik deed ervaring op als freelance loopbaancoach, werkte een tijdje in onderaanneming bij bestaande loopbaancentra, om er al snel achter te komen dat ik het net even anders wilde aanpakken
    • omdat ik teveel 'greenwashing' zag waarbij mensen vooral 'opgelapt worden' om hen zo snel mogelijk weer mee te laten draaien in de ratrace, zelfs door hen ontspanningstechnieken bij te brengen zodat ze nog harder kunnen werken, liet ik het adviseren van bedrijven rond welzijn al snel achter me
    • en koos ik er bewust voor om één op één te werken, met mensen die écht gemotiveerd zijn om te 'kantelen', omdat ze dat zelf willen, niet omdat iemand hen zegt dat het moet of omdat ze ergens gelezen hebben dat dat zo hoort
    • de stap naar levensloopbaanbegeleiding kon niet uitblijven en het is nog maar de vraag of dat het eindpunt is...

    Stap voor stap groeide ik in een nieuwe rol, die van 'kantelaar', geïnspireerd op 'Nederland kantelt', oorspronkelijk geleid door Jan Rotmans:

    Definitie Kantelaar - www.kantelpunt.be

    Van 'kantelen die handel' naar 'kantelen mijn wandel'

    Mezelf omscholen tot coach betekende jaren keihard leren en werken. Om de kwaliteitsaudits van de Vlaamse overheid te doorstaan, moet je minstens 3000 uren individuele coaching kunnen voorleggen en voldoen aan een trits van vormvereisten. Zoals ik dat al heel mijn leven deed, probeerde ik opnieuw in die mal te passen: je zou dit meisje niet betrappen op een gebrek aan deskundigheid.

    Nadat ik in 2019 het kwaliteitslabel 'dienstverlener voor de KMO-portefeuille' binnenhaalde dat nodig was om een erkenning van VDAB te krijgen, mocht ik mijn bedrijf Kantelpunt een 'erkend loopbaancentrum' noemen. Toen pas kon ik 'volledig' op eigen vleugels gaan vliegen en hoefde ik niet meer in onderaanneming te werken. Vrijheid at last.

    Hoera!

    Ik had toch maar weer mooi bewezen dat je kan waarmaken wat je wil waarmaken, als je het maar graag genoeg wil en blijft geloven in je eigen kracht...

    Nu, vele jaren later, weet ik dat ik toen nog altijd behoorlijk vast zat in een oud patroon. Door hard te werken probeerde ik mijn eigen bestaansrecht te 'verdienen', zoals ik dat al heel mijn leven deed.

    Hard werken was als workaholic mijn favoriet vluchtpatroon: zo probeerde ik meer vat te krijgen op het leven en op wat ik allemaal fout zag lopen in de wereld RONDOM mij, in mijn OMGEVING.

    Maar terwijl honderden klanten hun grote tevredenheid over mijn werk uitspraken, bleef ik zelf met het knagend gevoel zitten dat ik te weinig impact had op wat er gebeurde IN DIE WERELD. En in MIJZELF.

    De link tussen die 2 begon stilaan te dagen... 

    Toch kostte het me behoorlijk wat tijd en grijze haren om tot dit nieuw inzicht te komen:

    Kantelen die handel

    Transformatie

    BAM! Wat een inzicht: heel mijn leven had IK mij dus ZELF een verhaal verteld dat niet klopte en daardoor een identiteit aangemeten die niet goed voelde?

    Alles daverde op z'n grondvesten bij dat besef...

    Welke andere keuzes ga ik maken?

    Dankzij mijn kennis van de oplossingsgerichte positieve psychologie wist ik dat je elk verhaal dat je jezelf hebt aangepraat op elk moment in je leven ook weer kan 'herschrijven'. Niets aan de hand dus.  Of toch?

    Loslaten van diep gewortelde overtuigingen en de patronen gekoppeld aan die aannames bleek toch lastiger dan verwacht...

    Ik leef namelijk niet op een eiland. Ik maak deel uit van een groter geheel, een maatschappij waarin het paradigma overheerst dat 'groei' als enige optie beschouwt. En kunstmatig schaarstedenken, extractie en kolonisatie inzet om zichzelf in stand te houden.  Dat paradigma heeft een grotere impact op ons doen en laten dan we ons bewust realiseren:

    • hoe ik naar 'mijn eigen aandeel in mijn realisaties' kijk en de plek die 'arbeid' inneemt in onze levens vandaag, wordt er bijvoorbeeld door bepaald
    • zo vraagt aanklagen dat 'zorgtaken' helemaal anders 'gevaloriseerd' worden dan pakweg 'geld virtueel doen groeien' veel moed in onze samenleving die niet eens meer lijkt door te hebben hoe doordrongen we zijn van dat paradigma...

    DAT wilde ik OOK anders. Maar WETEN wat je anders wil, volstaat niet altijd om zelf tot gedragsverandering te komen. Laat staan om anderen mee te nemen in zo'n verhaal...

    Zo levert alleen nog maar 'praten over' een broodnodige paradigmashift mij geregeld het verwijt op naïef, dom of ronduit 'gevaarlijk' te zijn.

    Omdat ik wist dat wie 'met andere ogen wil leren kijken', er goed aan doet opnieuw leerling te worden', werd ik opnieuw leerling, deze keer van het leven.

    Daarbij verzette mijn ego zich geregeld met kracht. Dat doet een ego nu eenmaal wanneer het geconfronteerd wordt met inzichten die afwijken van alles waarop het 'zijn identiteit'  heeft gebouwd...

    Ik volgde een opleiding tot Loslaatcoach en verdiepte me nog meer in topics als bewustzijn, zingeving,  humanistische levenskunst én deep ecology. Mijn oude liefdes filosofie, waarderend onderzoek en narratief werk behield ik als 'stabiele' basis, terwijl zen non-dualiteit, mindfullness en lichaamsbewustzijn dat plaatje kwamen aanvullen.

     

     

    Transitie verloopt niet volgens een lineair proces. Er zit veel 'gelijktijdigheid' in mijn verhaal.

    Ondertussen kreeg er een definitie van 'kantelen' vorm en begon ik het potentieel ervan te zien als model want:

    maatschappelijke transitie volgt automatisch van zodra voldoende mensen een individuele transformatie doormaken...

    Zo'n transformatie gaat steeds gepaard met het loslaten van reactieve patronen die je niet langer meer dienen. Dat gaat echter zelden zonder slag of stoot. Handvaten daarbij lees je hier:

    De kracht van vertragen en afstand nemen

    In plaats van verontwaardigd naar anderen, naar 'de maatschappij' te wijzen voor wat er allemaal fout loopt, keerde ik mijn blik naar binnen:

    • hollen en mezelf voorbij lopen, maakte plaats voor vertragen en verstillen
    • 'vluchten' maakt plaats voor doorvoelen, toelaten en accepteren
    • 'vechten tegen' ruimde plaats voor 'kiezen voor'

    Gaandeweg bevrijde ik mezelf van hardnekkige overtuigingen en meningen die me weliswaar gebracht hadden waar ik op een bepaald moment stond - niet eens zo'n slechte plek - maar die me ervan weerhielden om me écht vervuld te voelen en gemoedsrust te ervaren.

    Langzaamaan kantelde ik: ik ging anders in het leven staan. Rustiger. Vanuit vertrouwen. Nog steeds alert en kritisch én tegelijkertijd veel milder.

    Kortom: bewuster. 

    Verantwoordelijkheid nemen over gedachten en gevoelens

    Mijn boosheid en verontwaardiging maakten langzaam plaats voor mildheid en mededogen. Mildheid tegenover mezelf en mijn eigen innerlijke criticus, daarna tegenover de rest van de wereld.

    En dat allemaal dankzij het inzicht dat mijn eigen gedachten en overtuigingen mij stevig kunnen belemmeren!

    Ik ging aan de slag met mijn gedachten: de verhalen die ik mezelf vertelde OVER wat er rondom mij, maar vooral IN MIJ, gebeurde.

    Want die verhalen kleuren mijn kijk op de wereld:Over kantelpunt

    Ik mag dan het gevoel hebben bijzonder weinig impact te hebben op wat anderen doen en op wat mij en de wereld overkomt, ik heb wel impact op wat ik ZELF doe.

    Bovendien heb ik ontzettend veel impact op hoe ik omga met alles wat er gebeurt, op HOE IK ME VERHOUD tot de andere en 'het andere'.

    Mijn gedachten kan ik namelijk zelf sturen.

    Door volledige verantwoordelijkheid te nemen over mijn gedachten én gevoelens ontneem ik bovendien de anderen de macht over mijn welbevinden.

    Ik hoef mezelf dus niet te reduceren tot iets of iemand dat ik niet wil of kan zijn.

    Ik KAN andere keuzes maken. En die andere keuze kan ik elke minuut van elke dag maken.

    Bij elke beslissing die ik neem, elke activiteit die ik wel of niet opneem, elke euro die ik al dan niet spendeer.

    Dat gaf pas een gevoel van vrijheid!

    Leven vanuit verwondering

    Zo ging ik anders in het leven staan, meer in verbinding met mezelf én de rest van de wereld.

    Deze vragen hielpen me om dichtbij mezelf te blijven:

    1. Wat gebeurt er, hier en nu?
    2. Hoe voel ik me daarbij?
    3. Wat vertellen mijn gevoelens mij over waar ik nood aan heb, over mijn waarden en behoeften?
    4. Hoe kan ik ervoor zorgen dat mijn behoeften voldaan zijn?

    EN

    1. Hoe ervaren de anderen deze situatie?
    2. Welke impact heeft de context op onze perceptie van wat er gebeurt?
    3. Wat moet er gebeuren opdat de behoeften van anderen én de mijne voldaan zijn, zonder schade te berokkenen aan mens, dier of planeet?

    Reken maar dat er strategieën te vinden zijn die met al deze belangen rekening houden.

    Want door het perspectief te kantelen kom je erachter dat er ontzettend veel prachtige dingen in de wereld gebeuren, als je maar bereid bent om te kijken.

    Ik leerde opnieuw kijken vanuit verwondering, zoals ik dat deed toen ik kind was, toen ik nog minder 'last' had van 'aannames, meningen en overtuigingen'...

    Loslaten van de illusie van controle

    Dankzij dat dieper bewustzijn raakte 'de controlefreak' in mij ook gerustgesteld:

    Te weten dat ik controle heb over mijn gedachten, mijn gevoelens, mijn eigen gedrag, hielp me om de controle over anderen los te laten. Daar heb ik toch geen vat op...

    Net zomin als ik controle heb over wat anderen over mij denken overigens.

    Vertragen, afstand nemen, meer vanuit waarneming en minder vanuit oordeel kijken en luisteren, vaker vanuit verwondering leven, onderzoeken hoe wat er gebeurt mij altijd iets kan leren, bracht me rust.

    Het hielp me om weg te blijven uit de re-actie.

    Minder 'kantelen die handel' dus en meer 'kantelen mijn wandel.'

    Ageren vanuit mildheid in plaats vanuit frustratie

    Begrijp me niet verkeerd: ageren is prima - zeker in situaties waarin zwijgen geen optie is - maar da's iets anders dan reageren!

    Je kan vanuit acceptatie iets willen veranderen, of vanuit weerstand. Dat tweede vraagt veel meer energie.

    Ik ambieerde om minder 'de rechter' te zijn telkens ik een slecht functioneren opmerk. Ook al merkte ik nog héél vaak verbetermogelijkheden op.

    Maar in plaats van te reageren op 'het slechte functioneren', zag ik beter 'de misvatting'. En ik zag er tegelijkertijd doorheen:  "There is a crack in everything: that's where the light shines through..."

    Dat lukte me omdat ik, in plaats van tegen duister te vechten, het licht binnen liet.

    Met één kanttekening: waar ik echt 'duisternis' zie - als in structureel onrecht of ongelijkheid - laat ik mijn verontwaardiging gewoon toe. Ik leerde met mildheid naar ALLE emoties te kijken, ook naar boosheid, angst en verdriet.

    Elke emotie mag er zijn, ik hoef de emotie niet te worden... Het is 'maar' een emotie, getriggerd door 'maar' een verhaal OVER wat er gebeurt rondom en in mij.

    Dankzij het erkennen van de emotie kan ik altijd op zoek naar woorden voor de behoefte die in of rondom mij niet is vervuld. Een methode als 'verbindende communicatie'  of non-violent communication is daar een fantastisch hulpmiddel bij, net zoals meditatie.

    Bewustzijn over je type mindset

    Nog een pijnlijke vaststelling was deze: wij zien de wereld niet zien zoals ze is, maar zoals WIJ zijn.

    Onze binnenwereld is namelijk een afspiegeling van de buitenwereld. En hoe we die buitenwereld zien, hangt af van HOE wij waarnemen.

    Of nog:

    Zo binnen, zo buiten:

    Wat er in mij leeft, zie ik terug in de wereld om mij heen.

    De bril waardoor ik naar de wereld kijk, de verhalen die ik mezelf en anderen vertel OVER wat er gebeurt, de paradigma's die ik voor waarheid aanneem, bepalen hoe ik de wereld zie.

    Dat werkt zo:

    • Voed ik oorlog en verzet in mij? Dan zal ik overal oorlog en conflict zien & straal ik dat uit naar anderen waardoor mensen defensief op mijn gedrag re-ageren en ik bevestigd word in mijn eigen overtuiging
    • Voed ik mijn angst? Dan zie ik overal gevaar en leef ik de hele tijd op mijn hoede
    • Geloof ik dat er schaarste is in de wereld? In wat voor overvloed ik dan ook leef, altijd zal ik op zoek blijven naar meer - of ken jij veel miljonairs die vinden dat ze genoeg geld hebben?
    • Voed ik vrede in mij? Dan zie ik overal voorbeelden van vrede & straal ik dat uit naar anderen

    Eens je dat principe begrijpt, heb je altijd een keuze. En een verantwoordelijkheid.

    Een heerlijke consequentie die ik als gevolg van dat proces vaststelde, is deze:

    JOUW kijk op 'de wereld' bepaalt ook

    hoe 'de wereld' naar jou kijkt...

    Met andere woorden:

    Hoe de ander zich tot mij verhoudt, bepaal ik in grote mate zelf:

    ik heb de keuze om vanuit afscheiding of vanuit verbinding uit te reiken naar de wereld 

    Wetend dat ik een deel van de wereld ben en er dus onlosmakelijk mee verbonden ben, transformeerde mijn '40-something' lijfspreuk #kantelendiehandel via die nieuwe inzichten - #kantelenmijnwandel - naar #kanteljeperspectief rond mijn vijftigste.

    Vertaald naar 'mindset' maakte ik een sprong van een groeimindset die zo sterk gepromoot wordt in sommige bedrijven als 'vernieuwend', naar een benefit mindset.

    Of probeer ik dat alleszins...

    Creatie, groei en volwassenheid

    Wat wil ik, hoe ervaar ik stabiliteit en bloei?

    Een aangenaam neveneffect van mijn eigen transformatie tussen 2013 en 2020 was dat de behoorlijk gefrustreerde wereldverbeteraar langzaam veranderde in een meesteres in de levenskunst.

    Ik werd aangenamer gezelschap. Voor mezelf én naar men mij vertelde ook voor mijn omgeving.

    Hoe werkt kantelen?

    Ik vond RUST in mijn eigen rusteloosheid als hoogsensitief, introvert beelddenker en creatief generalist,

    waardoor de ONRUST in mijn leven ging liggen

    en gemoedsrust in de plaats kwam,

    gevolgd door mildheid en mededogen

    In januari 2020 ervaarde ik zowaar het gelukzalige gevoel 'vrede met het leven' te hebben.

    Op dat moment dacht ik: 'nu ben ik er'. Ik kan niet meer van mijn sokken geblazen worden: zo 'zen' en verbonden met 'het leven én de wereld' voelde ik me.

    Helemaal happy met de professionele en persoonlijke keuzes die ik gemaakt had én de rust die het gevolg was van de balans of stabiliteit en bloei die zo ontstaan was.

    Maar toen had ik helaas nog niet goed genoeg begrepen dat in de levenscyclus een oneindigheidsteken staat, wat zoveel betekent als: 'je gaat hier verschillende keren door, telkens op andere niveaus'.

    Het stopt nooit want ELK einde is het begin van een nieuwe creatie...

    https://www.kantel.be/2020/01/kantelen-die-handel/

    opnieuw Turbulentie

    Hoe ervaarde ik dat het niet meer werkte?

    In maart 2020 gebeurde iets wat niemand had zien aankomen, behalve een handvol virologen wiens visie helaas gedurende jaren genegeerd werd: een pandemie overspoelde de wereld.

    In eerste instantie voelde dat voor mij als een geschenk, een broodnodige wake-up call voor onze wereld die nog vast zat in 'een oud paradigma'. Vanuit mijn vredevolle staat kon ik vol vertrouwen en zonder oordeel kijken naar wat er gebeurde, naar de lock-downs en de rust die ze brachten voor veel mensen.

    Dit kantelmanifesto stroomde toen uit mijn pen, vanuit een positieve, hoopvolle kracht die niet te stoppen leek:

    Deze infographic maakte ik wat later, naar aanleiding van een bevraging die ik deed op Facebook in 2020 en nogmaals één jaar later, in 2021.

    Ik gaf mee woorden aan mijn volgers hun verlangen om te vertragen, verwonderen, verbinden, begrenzen, aan te pakken en dankbaar te zijn.

    En ik overstelpte al wie het wilde horen met voorbeelden van positief nieuws, vanuit de stellige overtuiging dat mijn verlangen naar een andere wereld met een rustiger levenstempo ook het verlangen van andere mensen zou zijn.

    Het was toch glashelder dat we vooral NIET terug moesten naar 'normaal', omdat dat 'normaal' van voordien allesbehalve 'normaal' was?

    Maar boy oh boy, wat bleek dat voorbarig van mij...

    Want in 2021 bewoog de wereld in een heel andere richting:

    Weinig mensen bleken opgewassen tegen de groeiende onzekerheid, waardoor oeroude vecht-vlucht en bevriespatronen het overnamen en mensen vooral in weerstand gingen:

    •  Complotdenken nam over, omdat wetenschappelijk voortschrijdend inzicht 'continue verandering' als enige zekerheid heeft en mensen niet met onzekerheid om kunnen, na zoveel decennia van relatieve stabiliteit en vrede in onze contreien
    • Een gevoel van separatie, zich niet begrepen of gehoord voelen in een wereld die technologisch, ecologisch en sociologisch aan een sneltreintempo evolueert, circuleerde al lang voor deze pandemie en met de gevolgen daarvan werden we nu keihard geconfronteerd
    • We  bestreden elkaar om 'het grote gelijk': van 'verbinden' of 'dankbaar zijn', laat staan 'verwonderen', leek nauwelijks nog sprake
    • Individuele vrijheden - tijdelijk - anders invullen ten bate van een hoger belang werd onder woorden gebracht in media als 'inleveren, inboeten, bedreigend, dictatoriaal zelfs', terwijl het ook een heel ander verhaal had kunnen zijn...

    Maar daar is VERTROUWEN voor nodig en dat leek er steeds minder te zijn...

    Chaos 2,0

    Zo ervaarde ik de instabiliteit

    Collectieve disconnectie

    Los van wat ik maatschappijbreed zag gebeuren, kon ik ook zelf mijn werk niet meer doen zoals ik het gewoon was. Mijn 'omgeving' veranderde drastisch.

    Er waren lange periodes van 'geen werk' en er waren periodes van 'enkel werken via video'.  Voor mij ontbrak daar iets fundamenteels aan, zelfs als ik diepgaande gesprekken voerde met mensen via video...

    Ondanks de prachtige mogelijkheden die technologie me bood en waar ik graag gebruik van maakte, miste ik 'connectie'

    En neen, ik leed niet aan een belemmerende overtuiging over 'digitaal', zoals me wel eens werd ingefluisterd door marketeers en andere coaches. Ik ben namelijk dol op 'digitaal' en zie er absoluut de voordelen van in.

    Het had eerder te maken met het gevoel van collectieve disconnectie waar ik mij steeds moeilijker voor kon afsluiten.

    De 'existentiële eenzaamheid' die ik oppikte uit mijn omgeving, koppelde ik aan het gebrek aan verbondenheid en relationele ethiek die collectief, op wereldschaal werd ervaren, doordat we ons afschermden van elkaar...

    Terwijl ik heel goed begreep waarom de coronamaatregelen nodig waren en ik vanuit vertrouwen met plezier individuele vrijheden opgaf in het belang van een hoger doel, de verdere verspreiding van het virus stoppen, kon ik me ook iets voorstellen bij de bezorgdheid van sommigen die minder vertrouwen hadden in pakweg 'de tijdelijkheid' van die maatregelen. 

    Het maakte voor mij duidelijk dat in dit soort crisissituaties 'nuance' en 'actief luisteren naar elkaar' ontzettend belangrijk is.

    Maar laat net 'nuance' snel wegvallen bij communicatie in tijden van crisis... Er werd vooral om ter hardst geroepen. En we zaten behoorlijk vast in tunnelvisie die de menselijke reactie op negatieve stress zo typeert.

    Klimaatstress erbovenop

    En dan was er nog die gefaalde klimaattop die bij mij persoonlijk voor heel wat extra boosheid zorgde.

    Ik lig namelijk wél wakker van al de vele ecologische kantelpunten die ondertussen overschreden zijn.

    Sterker nog: ik huil geregeld voor het gebrek aan bewustzijn van de mensheid die al heel mijn leven, sinds de jaren 70, in volstrekte ontkenning leeft voor het eigen aandeel aan de ramp die zich momenteel voltrekt.

    Ik kan plaatsen dat veel mensen zich ervoor afschermen. Er diep over nadenken kan gekmakend zijn, kijk maar 'ns naar de film 'don't look up'...

    Maar IK kan en wil er niet van wegkijken omdat ik als HSP supergevoelig ben voor hoe mijn omgeving eraan toe is.  

    Zorgen voor het milieu voelt niet als 'een opgave' voor mij. De bewuste keuzes die ik maak om een planeet achter te laten die nog leefbaar is voor toekomstige generaties geven mij namelijk ontzettend veel voldoening. Ze voegen zin toe aan mijn leven. Al heb ik OOK al heel mijn leven het gevoel dat ik tot een kleine minderheid behoor die er op deze manier naar kijkt. 

    Als een relatief vlot 'beheersbare' pandemie al zo'n nefaste impact had op menselijk gedrag, wat zouden andere, minder beheersbare crisissen in de toekomst dan triggeren qua angstpatronen? Die vraag hield me ontzettend bezig begin 2022.

    Byebye balans

    Long story short: alles wat tot 2020 zo helder voor mij was geweest, kwam tijdens de covidjaren opnieuw op losse schroeven te staan. En ik klapte opnieuw toe.

    Freezemodus... Al mijn goede gewoonten rond bewust leven, slonken als sneeuw voor de zon.

    Ik had al mijn energie nodig om rechtop te blijven in een omgeving waarin zoveel angst & verbittering tot en met onverschilligheid en apathie heersten:

    • Het deed pijn om vast te stellen hoe sommige collega's ten prooi vielen aan complotdenken
    • hoe er klinkklare nonsens werden verspreid, aan alle 'kanten' van het spectrum
    • en er haat de wereld werd in gestuurd door mensen die zichzelf voor de pandemie als vredesactivisten en vrije denkers profileerden: hoe kon dat nu?

    Hoe konden we toch geloven dat elkaar verwijten 'een dom schaap' te zijn deel van de oplossing kon zijn?

    Schaamte

    Van de 3 soorten conflicten - een conflict met jezelf, een conflict met 'de ander' en een conflict van de mens met zijn omgeving - moest ik vaststellen dat ze alle 3 speelden:

    1. mijn omgeving veranderde 
    2. er waren veel conflicten tussen mensen
    3. ik voelde mezelf ook veranderen en kreeg er maar moeilijk vat op
    4. en ik kon geen enkele van die drie accepteren...

    Resultaat? De balans die ik voor mezelf had gevonden begin 2020, slipte uit mijn handen.

    Zoals dat dan gaat bij een situatie die uit balans is, staken mijn eigen reactieve patronen weer de kop op.

    Dat vormde dan weer aanleiding voor schaamte en vertwijfeling, over mijn eigen kantelmodel en aanpak:

    • Als ik zelf toch niet immuun bleek voor lijden, deed ik dan wel de juiste dingen?
    • Welke denkfouten maakte ik zelf, zat ik misschien zelf ook vast in groepsdenken?
    • Wat stelde ik überhaupt nog voor als 'kantelaar', als ik voor anderen geen 'krachtige vuurtoren' meer kon zijn?
    • En er was de schrik dat ik nooit meer mijn vredevolle zen-zijnstaat zou terugvinden, hoeveel ik ook mediteerde

    'Zo snel kan het dus de ene OF de andere kant uit kantelen,

    in de wereld én in onszelf'

    stelde ik met lede ogen vast...

    https://www.kantel.be/2020/01/kantelen-die-handel/

    Drop off, bezinning en transformatie

    Welke kansen liggen er?

    Bij de pakken blijven zitten, ligt niet in mijn aard. Ik ging op zoek naar wat mij uit mijn freezemodus kon halen. Zo kwam ik in contact met weer nieuwe inzichten, die mijn hele overtuigingskader voor de zoveelste keer omgooiden.

    Gelukkig kon ik rekenen op mensen van vlees en bloed in mijn naaste omgeving én ver daarbuiten die mij liefdevol én confronterend een spiegel voorhielden. Bij hen mocht ik mij een onzeker, twijfelend mens tonen, zonder veroordeeld te worden.

    Dankzij hun liefdevolle aandacht én mijn nieuwe inzichten zag ik in hoe ik op weg was naar een klimaatdepressie. Om die beweging om te buigen, kwam 'the work that reconnects' van Joanna Macy goed van pas. Via online workshops van Gwyneth Jones raakte ik uit mijn ergste malaise.

    En deed ik opnieuw een inzicht op: mijn doorgedreven focus van 'oplossingsgerichtheid' - waarbij ik steeds positief probeerde te blijven, hoe slecht ik me ook voelde over hoe ik me voelde én over de rapporten over de toekomst van de wereld - had averechts gewerkt... 

    Pas NA DIEPE ACCEPTATIE van hoe ik me voelde en wat er aan de gang is in de wereld, kwam er weer ruimte. Toen ik opnieuw nieuwsbrieven ging versturen, begon ik me opnieuw een klein beetje 'vuurtoren' te voelen.

    'Zo snel kan het dus de ene OF de andere kant uit kantelen,

    in de wereld én in onszelf'

    stelde ik hoopvol vast...

    Ontslagen

    Wat leerde ik tussen 2020 en 2022?

    Da's voer voor nog wel honderd blogs. Want:

     

    • wat ik hier deel, is ook maar 'een verhaal', belicht vanuit één perspectief en één model
    • veel perspectieven blijven onbelicht in dit 'verhaal dat ik mezelf over mezelf vertel' én met jou deel
    • maar dit soort verhalen zijn tegelijkertijd OOK waarde-volle manieren om kennis en energie door te geven: daarom schrijf en deel ik ze met jou

    Nederigheid

    Dat nederigheid op zijn plaats is, werd mij pijnlijk duidelijk.

    Elke zenmeester had me begin 2020 kunnen vertellen dat je nooit moet denken 'dat je er bent'.

    Maar blijkbaar had ik al deze ervaringen nodig om dat nog eens goed te doorvoelen.

    Resultaat?

    • Vanaf nu spreek ik over mijn eigen zijnsstaat 'onder voorbehoud'
    • Hoe meer kennis ik vergaar, hoe meer ik weet ik dat ik vooral heel veel NIET weet
    • En nooit alles KAN weten...

    Daar zit ook schoonheid in, een vleugje mysterie zelfs, dat niet alles hoeft opgehelderd, begrepen, verklaard of geloofd te worden...

    'Ik ben omdat wij zijn': over hoe het leven geven én ontvangen is...

    Het leven is geven én ontvangen. Dus niet 'geven en nemen'.

    Met 'geven' was ik al langer vertrouwd, maar écht 'ontvangen' bleek iets waarin ik nog te leren had.

    Voor het eerst in mijn leven werd ik langere tijd afhankelijk van het inkomen van mijn partner en van de BV waarin wij met verschillende vennoten ons eigen 'sociale zekerheidssysteem' vormen. Die steun 'mogen ontvangen', was een ervaring die ik in mijn professioneel leven niet eerder zo pertinent ervaarde en dat viel me moeilijker dan verwacht.

    De controlefreak en zelfbewuste feministe in mij voelt zich namelijk niet graag 'afhankelijk' van anderen.

    Terwijl ik natuurlijk al heel mijn leven afhang van anderen!

    Opnieuw ontdekte ik hoe een heersend paradigma dat opperste individualiteit promoot boven je onderdeel voelen van een groter geheel mijn overtuigingen al zo lang kleurde. Schokkend toch?!

    Ondertussen ben ik ontzettend dankbaar dat Kantelpunt nog bestaat en weet ik dat dat enkel zo is omdat ik het NIET 'in mijn eentje' doe, nooit in mijn eentje heb gedaan zelfs, ook al ben ik 'solopreneur': zonder de praktische, mentale, intellectuele, emotionele en soms financiële steun van mijn omgeving, stel ik letterlijk NIETS voor en had Kantelpunt zelfs nooit het levenslicht gezien... 

    Trouwens, zonder een overheid die voor mij zorgt en die mij toeliet om te studeren bijvoorbeeld stel ik ook niets voor. Tuurlijk werden er de voorbije tijd beleidsfouten gemaakt, tuurlijk kan er nog heel veel beter. Over het falend klimaatbeleid zal ik hier maar niet uitweiden, over de onmacht van politici om het wantrouwen bij burgers om te buigen ook niet...

    Maar al bij al kan ik niet anders dan dankbaar zijn voor de plek waar ik ben geboren en hoe de overheid hier voor ons zorgt... Er zijn veel plekken in de wereld waar ik het met heel 'andere kaarten' zou moeten stellen.

    De UBUNTU filosofie 'Ik ben omdat wij zijn' heb ik letterlijk gevoeld de voorbije 2 jaar en daarvoor ben ik intens dankbaar...

    Welke andere keuzes ga ik maken?

    Ik leer het niet-weten omarmen, een boeiend leertraject voor een kennisspons en eeuwig student als ik die zo graag wil 'begrijpen'...

    Het vraagt om echt FUNDAMENTEEL ANDERS DENKEN & zijn, maar het brengt zoveel rust en ruimte wanneer ik daarin slaag.

    Samenvattend...

    • mijn huidige nederige zijnsstaat laat meer ruimte voor twijfel,
    • daardoor ook voor 'verwondering' en mildheid
    • waardoor ik opnieuw kan 'accepteren wat is' en ik toch vertrouwen heb 
    • dat ik, ook als ik bang, boos of verdrietig ben
    • mijn gedroomde toekomst mag verwoorden & verbeelden
    • OMDAT ik haar op die manier verwezenlijk, met vallen en opstaan en zonder enige garantie op 'resultaat',
    • want het vallen en opstaan zelf IS het resultaat...

    Verder heb ik:

    • de zekerheid dat er geen zekerheden zijn
    • de geruststelling dat alles cyclisch is, dat elk einde een nieuw begin is, hoe spannend ook
    • het inzicht dat wu-wei ook een waardevol perspectief is en we zoveel meer zijn dan onze overlevingsdriften
    • begrepen dat de meeste mensen deugen en hun best doen
    • en alles met alles verbonden is, waardoor ik niet de enige ben die groeit in dit bewustzijn

    Zeker, dat we met velen op deze planeet zijn, IS een bron van bezorgdheid. EN het kan ook een opportuniteit zijn om het grondig anders te gaan doen.  Er is een gigantisch potentieel tot 'collectieve bewustwording'.

    Waardoor ik mag vertrouwen dat:

    Wat er ook gebeurt in

    en met DE WERELD

    - en in en met MEZELF -

    ik het niet in mijn eentje hoef te dragen...

    https://www.kantel.be/2020/01/kantelen-die-handel
    • Heeft iets in mijn verhaal je getriggerd en wil je daar graag iets over kwijt, contacteer me gerust via dit formulier
    • Of mail me je bedenkingen en vragen via ilse@kantel.be

    Inspirerende lectuur over de topics die in dit verhaal aan bod kwamen:

    1. 'Minder is meer - hoe degrowth de wereld zal redden' van economisch antropoloog Jason Hickel - website Jason Hickel
    2. De psychologie van totalitarisme - Mattias Desmet
    3. Omarm de chaos - Jan Rotmans en Mischa Verheijden
    4. Disrupt jezelf - Elke Leyman en Mischa Verheijden
    5. 'Ik ben de wereld - anders denken in de 21e eeuw' en 'geen idee' van filosoof Jan Warndorff - website humanisticus Jan Warndorff
    6. 'Actieve hoop - hoe de chaos onder ogen zien zonder gek te worden' van Joanna Macy en Chris Johnstone - website the work that reconnects
    7. De gelukkige activist van Ann Sterckx en Rudy Vandamme
    8. Deep evolvement - jouw rol als professional in een turbulente samenleving van Rudy Vandamme

    Ilse Schorrewegen

    Vlaams kanteldroomscenario

    Vlaams kanteldroomscenario

    Deze zin deed me watertanden om het vervolg van Jonathan Holslag’s essay over een Vlaams kanteldroomscenario met de naam Vlaanderen 2055 en uitgegeven bij De Bezige Bij te lezen:

    Echte vooruitgang is het vermogen om mensen meer mens te laten zijn, om meer van onze behoeften te bevredigen, meer van onze talenten te ontwikkelen en onze veelzijdigheid beter tot uiting te laten komen. Het betreft een combinatie van machtspolitiek en waarden, van realisme en idealisme.

    Jonathan Holslag

    Politicoloog, beleidsadviseur en opiniemaker, VUB en Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen

    Dat er nood is aan een maatschappelijk kanteldroomscenario in Vlaanderen blijkt uit onderstaande tabel met Indicatoren van tevredenheid op het werk (op een schaal van 100) in Vlaanderen:

     

    Vlaanderen

    Hoogste

    Tevreden met werk

    77

    83

    Wat ik doe is betekenisvol

    54

    79

    Tevreden met werk-en vrijetijdsbalans

    64

    76

    Ik haal voldoening uit wat ik doe

    43

    75

    Ik kan tonen wat ik waard ben

    55

    70

    BRON: ESS voor Vlaanderen en het gemiddelde van 30 Europese landen

    Het is glashelder: we halen veel te weinig voldoening uit wat we doen.

    Dat wist ik ook zonder bovenstaande tabel. Dagelijks begeleid ik als Kantelaar immers mensen die willen kantelen naar een leven waarin ze meer zingeving en voldoening willen. Vaak ontstaat dat verlangen naar aanleiding van een professioneel of persoonlijk kantelpunt in hun leven, genre herstellen van een ernstige ziekte, burn-out, ontslag, midlife-update, empty-nest syndroom, pensioen in zicht. Soms ook naar aanleiding van een maatschappelijk kantelpunt, zoals de bankencrisis, 9/11 en, in 2020: de coronapauze.


    Van kanteldroomscenario als individu of bedrijf...

    Als individu kan je werken aan meer voldoening door het volgen van individuele levensloopbaancoaching. En het  wordt nog veel krachtiger als ook het bedrijf of de organisatie waarvoor je werkt investeert in een waardengerichte organisatiecultuur. Als jouw individuele waarden weerspiegeld worden in wat je opdrachtgever neerzet in de wereld, geeft dat ontzettend veel voldoening.

    ...naar kanteldroomscenario als regio

    Maar stel je nu eens voor dat we het nog wat ambitieuzer zouden aanpakken en als regio Vlaanderen tegemoet willen komen aan het onderhuids verlangen om ons als mens zo volledig mogelijk te ontplooien: dat is waartoe dit hoopvol essay inspireert.

    Ja, jij kan wel het verschil maken!

    Als individu kan je wel degelijk het verschil maken: als eerder cynisch volk vergeten we te gemakkelijk dat ons economische gewicht tijdens ons leven gemiddeld maar liefst 2,7 miljoen euro bedraagt! Door bewuste(re) keuzes te maken, je stem te gebruiken, heb je impact:

    • Koop NIET bij bedrijven die mensen uitbuiten, hier, of elders in de wereld.
    • Koop GEEN producten die niet geproduceerd worden met respect voor mens, dier en planeet.
    • Koop wel bij lokale bedrijven die belasting betalen en respectvol omgaan met medewerkers, grondstoffen en hun omgeving. Ook als die niet de goedkoopste op de markt zijn! Goedkoop = heel vaak duurkoop omdat de kosten voor de maatschappij niet in rekening worden gebracht. En 'de maatschappij', dat zijn wij!
    • Consumeer minder en beter.
    • Denk 5 x na voor je je verplaatst: is die verplaatsing noodzakelijk en kies je wel het beste vervoermiddel?
    • Wordt je duurzaam gelukkig van datgene waar jij geld of tijd spendeert? Of is het eerder een vluchtmiddel om een lastige emotie te onderdrukken, zoals verveling, of jezelf niet erkend, niet geliefd voelen?

    Om te kunnen slagen, moet verandering vooruitgang zijn en moet ze gedragen zijn door alle burgers. Een top-down aanpak alleen werkt niet.

    De grootsheid van een samenleving zit immers in de ambitie van de mensen, de ambitie om samen een betere toekomst te maken. Welnu, laat ons dan ambitieus zijn, in een streven om met meer zelfvertrouwen de rest van de wereld tegemoet te treden, meer te genieten van onze talenten en ons technologisch vernuft!

    Jonathan Holslag in het essay Vlaanderen 2055

    Daar kan niemand tegen zijn... Maar hoe doen we dat dan terwijl er wel degelijk behoorlijke uitdagingen in onze maatschappij te tackelen zijn?

    Eerst de weg naar binnen...

    Laten we starten met introspectie. Volgende vragen waartoe Jonathan zijn lezers op pagina 29 uitnodigt, komen niet toevallig ook ruimschoots aan bod tijdens individuele kantelcoachingstrajecten:

    • Wie ben ik?
    • Hoe kan ik elke dag mijn veelzijdigheid inzetten?
    • Hoe wordt mijn lichaam gevoed en beschermd, mijn verstand gestimuleerd, hoe worden mijn handen uitgedaagd om er inspanningen mee te leveren?
    • Hoe word ik creatief aangemoedigd en geïnspireerd?
    • Welke plek krijgt schoonheid in mijn leven?

    Deze vorm van introspectie over normen en waarden, met aandacht voor zowel hoofd, hart, handen en ziel is zinvol en nodig. Zeker op een kantelpunt in je leven heb je hier baat bij. Om vervolgens aan outrospectie te kunnen doen, je open te stellen voor anderen en hun behoeften. Je bent immers pas klaar om verbinding te maken met de rest van de wereld op het moment dat je jezelf voldoende kent en waardeert.

    Als ik niet aan mezelf denk, wie zal er dan aan mij denken?

    Als ik alleen maar aan mezelf denk, waarom besta ik dan?

    Maxim Gorki - Russisch schrijver

    ...dan de weg naar buiten

    Holslag formuleert 10 grote regionale ambities die geluk dichterbij kunnen brengen:

    1. Veiligheid
    2. Welvaart
    3. Duurzaamheid
    4. Productiviteit
    5. Efficiënte overheid
    6. Gezamenlijke doelen die leiden tot solidariteit en positieve wederkerigheid
    7. Ondernemende samenleving
    8. Kennis en innovatie ten dienste van de mens
    9. Vlaanderen = aantrekkelijke regio
    10. Cultuur en kunst zijn prominent aanwezig

    Niet toevallig hoor ik deze elementen ook geregeld tijdens individuele gesprekken naar boven komen.

    Mensen die opgebrand zijn bijvoorbeeld, ervaren veel baat door tijdens hun herstelproces bewust tijd te maken om in de natuur te zijn, om actief met kunst en cultuur aan de slag te gaan.

    Jonathan pleit hierbij om echt egoïstisch te zijn en te streven naar een zo volledig mogelijk leven, een vol leven met succes op materieel vlak, maar ook op vlak van gezondheid, vriendschap en schoonheid en de plezierige ervaring dat we als mens toch verdomd intrigerende wezens zijn.

    Jonathan Holslag in het essay Vlaanderen 2055

    Het model dat de schrijver voorstelt om tot groei op mensenmaat te komen, is krachtig in al zijn eenvoud. Omdat het de menselijke waarden achter de financiële waarde herontdekt en de vooruitgang ten dienste van de mens stelt:

    Vlaanderen 2055: een model voor groei door Jonathan Holslag

    Vlaanderen 2055: een model voor groei door Jonathan Holslag

    Uiteraard is de schrijver niet blind voor belangrijke uitdagingen waarvoor hij originele oplossingen biedt, gaande van het herstellen van ons zelfvertrouwen als antwoord op het heersende conservatisme, cynisme en sarcasme, tot en met het decentraliseren van grote naar middelgrote steden met in het centrum gelukkige, betrokken, ondernemende bewoners.

    Het klinkt mij als muziek in de oren want ook ik voer als innerpreneur een vurig pleidooi voor meer bevlogenheid en betrokkenheid en ben ervan overtuigd dat de oplossingen die de schrijver aandraagt voor de juiste context zorgen.

    Basiskansen in plaats van een basisinkomen

    Het hoofdstuk over het belang van het voorzien van basiskansen ten voordele van het invoeren van een basisinkomen roept op om ambitieuzer te zijn dan iedereen ‘slechts’ van een basisinkomen te voorzien. De schrijver wijst zijn lezers op de risico’s die verbonden zijn aan het eenvoudig uitdelen van geld in een economie die gericht is op competitiviteit en ‘overleven’: dat kan ook de zin voor initiatief fnuiken en garandeert niet dat mensen dat geld duurzaam zullen investeren of spenderen.

    Ondernemerschap dat groeit vanuit schaarste, is immers van een heel andere orde dan ondernemerschap en initiatief dat groeit uit een kansrijke context waarin innovatie wordt aangemoedigd en ontstaat. Mensen moeten volgens hem geprikkeld worden om voor en met hun inkomen de juiste dingen te doen.

    Willen we zoveel mogelijk mensen de mogelijkheid bieden om op waardige wijze in hun behoeften te kunnen voorzien, ondermeer door te voorzien in de behoeften van anderen, dan moeten we streven naar een solidaire economie die kansrijk is, zodat parameters als zekerheid en comfort gegarandeerd zijn, maar ook parameters als schoonheid en zelfontplooiing.

    Jonathan Holslag in het essay Vlaanderen 2055

    Inzetten op 4 grote sectoren in 2055

    Holslag gelooft dus net als ik in het belang van een bezielde maatschappij om ongelijkheid en kansarmoede te voorkomen. 4 grote sectoren van de economie in het kanteldroomscenario voor 2055 zijn volgens de schrijver:

    1. Industrie en landbouw
    2. Bouw
    3. Onderwijs
    4. Gezondheidszorg

    en hij schetst aan de hand van heel concrete voorbeelden een prachtig kanteldroomscenario dat menig betrokken en bevlogen medemens zal doen glimlachen, hopen en - zo was het alleszins in mijn geval - zich de vraag doet stellen: hoe kan ik hiermee aan de slag, liefst vandaag nog?

    De schrijver anticipeert trouwens wel op jouw mogelijke ‘ja maar’s, meer bepaald in het voorlaatste hoofdstuk waarin hij topics als oprukkend nationalisme, zin of onzin van de democratie en de vrije markt, vooruitgangsoptimisme en de rol van cultuur aan bod laat komen.

    Kantelen die handel!

    Eindigen doet Jonathan Holslag met een oproep: de tijd is rijp om de omslag te maken, om dat kanteldroomscenario te gaan realiseren. Dat weet hij want tijdens zijn vele omzwervingen als politicoloog en schrijver hoort hij bedrijven gepassioneerd pleiten voor duurzaamheid en vakmanschap, hoort hij jongeren die een alternatief willen voor de kavelwijken en autoverslaving, die als de dood zijn om dezelfde afmattende forenzentrip van en naar afmattend kantoorwerk te moeten maken.

    En daarmee is de cirkel rond:

    • als Kantelaar kom ik ook in contact met zelfstandigen die zich realiseren dat zij er, als onderdeel van een maatschappij op een kantelpunt, alle belang bij hebben te kantelen naar een andere organisatie van arbeid
    • als Levensloopbaancoach zie ik elke dag mensen die andere verwachtingen ten aanzien van hun leven koesteren dan het eentonige métro-boulot-dodo en beslissen te kantelen naar een leven dat meer voldoening schenkt.

    Ik vertel hen exact hetzelfde als wat de schrijver zijn lezers vertelt: we kunnen het in de toekomst wél beter hebben. En jij kan daar zelf concreet aan meewerken.

    Want 'kantelen die handel' impliceert altijd 'kantelen jouw wandel'!

    Kopen dat essay!

    Boekcover Vlaanderen 2055 door Jonathan Holslag, uitgegeven bij De Bezige Bij en besproken op www.kantel.be

    Dat een gewaardeerd en gerenommeerd academicus zich de moeite getroost om zo'n hoopvol werk op zo'n laagdrempelige wijze in de wereld te zetten, verdient op zich applaus, want in academische kringen durft men daar wel eens de neus voor ophalen. Applaus alleen is echter niet voldoende: iedereen is betrokken partij in dit verhaal. Dit mag niemand koud laten, jou ook niet.

    Daarom: doe jezelf een plezier, koop dit essay, het vergt een investering van slechts €9,95, het leest vlot, met z'n 115 pagina's + bijlagen. Laat je erdoor inspireren, ontroeren, put er hoop uit en stel jezelf de vraag met welke ideeën jij in jouw buurt, in jouw leven aan de slag kan. Praat met anderen over hoe we kunnen kantelen als regio zodat dit kanteldroomscenario voor Vlaanderen niet enkel een droom blijft. 

    Dankzij de Coronacrisis in 2020 is dit essay immers actueler dan ooit...

     

    Ilse Schorrewegen - Kantelaar en levensloopbaanbegeleider

    Ben jij een zinzoeker?

    Vul hier je gegevens in, dan inspireer ik je verder via mail.

    Geen spam, beloofd.

    Wel hapklare woorden, taai genoeg om op te kauwen, zacht genoeg om het leven te helpen verteren...

    Ilse

    Check je mailbox, ook je spamfolder...