Kalm blijven in tijden van crisis

Kalm blijven in tijden van crisis

Kalm blijven in tijden van crisis

Heb jij ook gemerkt hoe groot de impact van 'n maatschappelijk kantelpunt op jouw welbevinden is?

  • het corona-virus maakt in 2020 de fragiliteit van ons leven zo 'tastbaar' dat een mens zich existentiële vragen stelt
  • eerder hadden we al 9/11, terreuraanslagen en bankencrisissen met een gelijkaardige impact
  • wat de impact van de klimaatverandering zal zijn, kunnen we vandaag zelfs nog niet bevatten

Dit soort maatschappelijke kantelpunten zorgt voor behoorlijk wat onzekerheden waardoor je als individu de grond onder je voeten kan voelen wegzakken.

Kalm blijven is in tijden van crisis daarom broodnodig. Om je daarbij te helpen, bundelde ik een paar lifechanging inzichten in een video die je aan het einde van dit artikel vindt.

Maar eerst vertel ik je wat meer over de werking van ons stressbrein. Want zelfkennis is het begin van alle wijsheid.

En die wijsheid heb jij nodig, wil je kunnen kalm blijven in tijden van crisis...


Onzekerheid

Als jij het gewend bent om je leven 'onder controle' te hebben, is onzekerheid allesbehalve welkom. Onzekerheid knaagt aan mensen. Zeker als ze langere tijd aanhoudt. Dat komt hierdoor:

Emoties als angst, verdriet en boosheid ontstaan vooral door de zorgen die wij ons maken over een toekomst die we ons nog niet kunnen voorstellen. De verhalen die jij jezelf vertelt over hoe moeilijk die mogelijke toekomst zou kunnen worden, triggeren dus jouw stressbrein veel meer dan de omstandigheden dat zelf doen!

Die verhalen omtrent jouw verwachtingen voor de toekomst kritisch onderzoeken en bevragen, kan je dus helpen om kalm te blijven in tijden van crisis.

Kan je daar wat hulp bij gebruiken, laat het me dan weten. Want je hoeft het niet in je eentje te doen...


Stressresponsen

Tijdens een crisis schiet ons oeroude reptielenbrein in actie met de volgende reacties:

Vechten - FIGHT

Vechten doen wij vandaag niet meer zo vaak 'van mens tot mens, met blote vuisten', wel met woorden of destructief gedrag.

Je ervaart onmacht en je wil geen onmacht voelen. Je verzet je tegen de situatie zoals die is, ook tegen wat je voelt. In plaats van je onmacht uit te spreken, maak je verwijten, veroordeel je alles en iedereen wat je niet zint. Je boosheid richt zich naar alles en iedereen BUITEN jou. Zolang je kan aanklagen en veroordelen, hoef je immers niet naar binnen te kijken...

Vluchten - FLIGHT

Bij vluchtgedrag kan je je onttrekken aan de situatie die niet goed voelt. Letterlijk: je gaat weg van wat niet goed voelt. Of figuurlijk: dan doe jij alsof er geen probleem is, ga je minimaliseren wat je ervaart.

Je kan je toevlucht zoeken in verdovende middelen om wat pijn doet minder te voelen:

  • alcohol
  • hard of soft drugs
  • Netflix
  • koffie, sloten koffie...

maar evengoed:

  • intensief competitief sporten als je geen topsporter bent
  • héél zweverig gedrag vertonen en alle voeling met de realiteit verliezen
  • nog harder gaan werken: 'drukdrukdruk doen' zodat je toch maar niet moet stilstaan bij wat je voelt, bij wat er zich aandient in je leven

Bevriezen - FREEZE

Ook al zeg je tegen jezelf: 'wees kalm, geen paniek, alles komt goed', krijg je toch niets meer gedaan, je lijkt wel verlamd. Je hoofd voelt wollig, je kan je niet concentreren, voelt je leeg, verloren. Er komt 'niets deftigs uit je handen', 'niets zinnigs uit je hoofd'. Je kan je hierdoor heel verdrietig voelen, tot zelfs apathisch...

Dat oerbrein van ons - met zijn focus op overleven en veiligheid - is een fantastisch instrument als ons leven echt in gevaar is. Maar helaas bewijst het ons slechte diensten als er geen acuut levensgevaar is en ons brein onze reactie op een stressvolle situatie wel zo 'interpreteert'.

Tijdens een maatschappelijk kantelpunt schiet bovendien niet alleen JOUW reptielenbrein in actie, maar gebeurt dat bij ALLE betrokkenen, waardoor de effecten nog versterkt worden.

Je bewust zijn van je eigen patronen wordt dan ontzettend belangrijk, wil je helder kunnen blijven denken en niet ten prooi vallen aan massapsychose.


Bewustzijn als sleutel

 

In tijden van crisis wil je net toegang krijgen tot dat ander deel van je brein, daar waar je bewustzijn huist. Dat bewustzijn brengt immers soelaas in de vorm van relativering, reflectievermogen, denkvermogen en creativiteit. 

Dankzij die creativiteit kunnen wij veerkrachtig omgaan met de stormen die het leven nu eenmaal op ons pad brengt...

Wie erin slaagt de kracht van zijn bewustzijn aan te boren, voelt zich geen weerloos slachtoffer meer: je neemt de regie over je eigen leven - je werk, je relaties, je gezondheid, je inkomen, je persoonlijke groei - dan BEWUST ZELF in handen.

Want je mag dan niet altijd impact hebben op WAT er gebeurt in je leven, je hebt wél altijd impact op hoe jij ermee omgaat.

Geniet van de video!

Hoe is het voor jou om dit te lezen of te zien?

Zin om erover te sparren? Voel je vrij om mij te contacteren, laat je gegevens achter via dit formulier, ik contacteer jou, vrijblijvend:

  • Vul hier het mailadres in waarop ik jou mag contacteren
  • Vul hier je telefoonnnummer in als volgt: +32 xxx xx xx xx
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Vlaams kanteldroomscenario

Vlaams kanteldroomscenario

Deze zin deed me watertanden om het vervolg van Jonathan Holslag’s essay over een Vlaams kanteldroomscenario met de naam Vlaanderen 2055 en uitgegeven bij De Bezige Bij te lezen:

Echte vooruitgang is het vermogen om mensen meer mens te laten zijn, om meer van onze behoeften te bevredigen, meer van onze talenten te ontwikkelen en onze veelzijdigheid beter tot uiting te laten komen. Het betreft een combinatie van machtspolitiek en waarden, van realisme en idealisme.

Jonathan Holslag

Politicoloog, beleidsadviseur en opiniemaker, VUB en Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen

Dat er nood is aan een maatschappelijk kanteldroomscenario in Vlaanderen blijkt uit onderstaande tabel met Indicatoren van tevredenheid op het werk (op een schaal van 100) in Vlaanderen:

 

Vlaanderen

Hoogste

Tevreden met werk

77

83

Wat ik doe is betekenisvol

54

79

Tevreden met werk-en vrijetijdsbalans

64

76

Ik haal voldoening uit wat ik doe

43

75

Ik kan tonen wat ik waard ben

55

70

BRON: ESS voor Vlaanderen en het gemiddelde van 30 Europese landen

Het is glashelder: we halen veel te weinig voldoening uit wat we doen.

Dat wist ik ook zonder bovenstaande tabel. Dagelijks begeleid ik als Kantelaar immers mensen die willen kantelen naar een leven waarin ze meer zingeving en voldoening willen. Vaak ontstaat dat verlangen naar aanleiding van een professioneel of persoonlijk kantelpunt in hun leven, genre herstellen van een ernstige ziekte, burn-out, ontslag, midlife-update, empty-nest syndroom, pensioen in zicht. Soms ook naar aanleiding van een maatschappelijk kantelpunt, zoals de bankencrisis, 9/11 en, in 2020: de coronapauze.


Van kanteldroomscenario als individu of bedrijf...

Als individu kan je werken aan meer voldoening door het volgen van individuele levensloopbaancoaching. En het  wordt nog veel krachtiger als ook het bedrijf of de organisatie waarvoor je werkt investeert in een waardengerichte organisatiecultuur. Als jouw individuele waarden weerspiegeld worden in wat je opdrachtgever neerzet in de wereld, geeft dat ontzettend veel voldoening.

...naar kanteldroomscenario als regio

Maar stel je nu eens voor dat we het nog wat ambitieuzer zouden aanpakken en als regio Vlaanderen tegemoet willen komen aan het onderhuids verlangen om ons als mens zo volledig mogelijk te ontplooien: dat is waartoe dit hoopvol essay inspireert.

Ja, jij kan wel het verschil maken!

Als individu kan je wel degelijk het verschil maken: als eerder cynisch volk vergeten we te gemakkelijk dat ons economische gewicht tijdens ons leven gemiddeld maar liefst 2,7 miljoen euro bedraagt! Door bewuste(re) keuzes te maken, je stem te gebruiken, heb je impact:

  • Koop NIET bij bedrijven die mensen uitbuiten, hier, of elders in de wereld.
  • Koop GEEN producten die niet geproduceerd worden met respect voor mens, dier en planeet.
  • Koop wel bij lokale bedrijven die belasting betalen en respectvol omgaan met medewerkers, grondstoffen en hun omgeving. Ook als die niet de goedkoopste op de markt zijn! Goedkoop = heel vaak duurkoop omdat de kosten voor de maatschappij niet in rekening worden gebracht. En 'de maatschappij', dat zijn wij!
  • Consumeer minder en beter.
  • Denk 5 x na voor je je verplaatst: is die verplaatsing noodzakelijk en kies je wel het beste vervoermiddel?
  • Wordt je duurzaam gelukkig van datgene waar jij geld of tijd spendeert? Of is het eerder een vluchtmiddel om een lastige emotie te onderdrukken, zoals verveling, of jezelf niet erkend, niet geliefd voelen?

Om te kunnen slagen, moet verandering vooruitgang zijn en moet ze gedragen zijn door alle burgers. Een top-down aanpak alleen werkt niet.

De grootsheid van een samenleving zit immers in de ambitie van de mensen, de ambitie om samen een betere toekomst te maken. Welnu, laat ons dan ambitieus zijn, in een streven om met meer zelfvertrouwen de rest van de wereld tegemoet te treden, meer te genieten van onze talenten en ons technologisch vernuft!

Jonathan Holslag in het essay Vlaanderen 2055

Daar kan niemand tegen zijn... Maar hoe doen we dat dan terwijl er wel degelijk behoorlijke uitdagingen in onze maatschappij te tackelen zijn?

Eerst de weg naar binnen...

Laten we starten met introspectie. Volgende vragen waartoe Jonathan zijn lezers op pagina 29 uitnodigt, komen niet toevallig ook ruimschoots aan bod tijdens individuele kantelcoachingstrajecten:

  • Wie ben ik?
  • Hoe kan ik elke dag mijn veelzijdigheid inzetten?
  • Hoe wordt mijn lichaam gevoed en beschermd, mijn verstand gestimuleerd, hoe worden mijn handen uitgedaagd om er inspanningen mee te leveren?
  • Hoe word ik creatief aangemoedigd en geïnspireerd?
  • Welke plek krijgt schoonheid in mijn leven?

Deze vorm van introspectie over normen en waarden, met aandacht voor zowel hoofd, hart, handen en ziel is zinvol en nodig. Zeker op een kantelpunt in je leven heb je hier baat bij. Om vervolgens aan outrospectie te kunnen doen, je open te stellen voor anderen en hun behoeften. Je bent immers pas klaar om verbinding te maken met de rest van de wereld op het moment dat je jezelf voldoende kent en waardeert.

Als ik niet aan mezelf denk, wie zal er dan aan mij denken?

Als ik alleen maar aan mezelf denk, waarom besta ik dan?

Maxim Gorki - Russisch schrijver

...dan de weg naar buiten

Holslag formuleert 10 grote regionale ambities die geluk dichterbij kunnen brengen:

  1. Veiligheid
  2. Welvaart
  3. Duurzaamheid
  4. Productiviteit
  5. Efficiënte overheid
  6. Gezamenlijke doelen die leiden tot solidariteit en positieve wederkerigheid
  7. Ondernemende samenleving
  8. Kennis en innovatie ten dienste van de mens
  9. Vlaanderen = aantrekkelijke regio
  10. Cultuur en kunst zijn prominent aanwezig

Niet toevallig hoor ik deze elementen ook geregeld tijdens individuele gesprekken naar boven komen.

Mensen die opgebrand zijn bijvoorbeeld, ervaren veel baat door tijdens hun herstelproces bewust tijd te maken om in de natuur te zijn, om actief met kunst en cultuur aan de slag te gaan.

Jonathan pleit hierbij om echt egoïstisch te zijn en te streven naar een zo volledig mogelijk leven, een vol leven met succes op materieel vlak, maar ook op vlak van gezondheid, vriendschap en schoonheid en de plezierige ervaring dat we als mens toch verdomd intrigerende wezens zijn.

Jonathan Holslag in het essay Vlaanderen 2055

Het model dat de schrijver voorstelt om tot groei op mensenmaat te komen, is krachtig in al zijn eenvoud. Omdat het de menselijke waarden achter de financiële waarde herontdekt en de vooruitgang ten dienste van de mens stelt:

Vlaanderen 2055: een model voor groei door Jonathan Holslag

Vlaanderen 2055: een model voor groei door Jonathan Holslag

Uiteraard is de schrijver niet blind voor belangrijke uitdagingen waarvoor hij originele oplossingen biedt, gaande van het herstellen van ons zelfvertrouwen als antwoord op het heersende conservatisme, cynisme en sarcasme, tot en met het decentraliseren van grote naar middelgrote steden met in het centrum gelukkige, betrokken, ondernemende bewoners.

Het klinkt mij als muziek in de oren want ook ik voer als innerpreneur een vurig pleidooi voor meer bevlogenheid en betrokkenheid en ben ervan overtuigd dat de oplossingen die de schrijver aandraagt voor de juiste context zorgen.

Basiskansen in plaats van een basisinkomen

Het hoofdstuk over het belang van het voorzien van basiskansen ten voordele van het invoeren van een basisinkomen roept op om ambitieuzer te zijn dan iedereen ‘slechts’ van een basisinkomen te voorzien. De schrijver wijst zijn lezers op de risico’s die verbonden zijn aan het eenvoudig uitdelen van geld in een economie die gericht is op competitiviteit en ‘overleven’: dat kan ook de zin voor initiatief fnuiken en garandeert niet dat mensen dat geld duurzaam zullen investeren of spenderen.

Ondernemerschap dat groeit vanuit schaarste, is immers van een heel andere orde dan ondernemerschap en initiatief dat groeit uit een kansrijke context waarin innovatie wordt aangemoedigd en ontstaat. Mensen moeten volgens hem geprikkeld worden om voor en met hun inkomen de juiste dingen te doen.

Willen we zoveel mogelijk mensen de mogelijkheid bieden om op waardige wijze in hun behoeften te kunnen voorzien, ondermeer door te voorzien in de behoeften van anderen, dan moeten we streven naar een solidaire economie die kansrijk is, zodat parameters als zekerheid en comfort gegarandeerd zijn, maar ook parameters als schoonheid en zelfontplooiing.

Jonathan Holslag in het essay Vlaanderen 2055

Inzetten op 4 grote sectoren in 2055

Holslag gelooft dus net als ik in het belang van een bezielde maatschappij om ongelijkheid en kansarmoede te voorkomen. 4 grote sectoren van de economie in het kanteldroomscenario voor 2055 zijn volgens de schrijver:

  1. Industrie en landbouw
  2. Bouw
  3. Onderwijs
  4. Gezondheidszorg

en hij schetst aan de hand van heel concrete voorbeelden een prachtig kanteldroomscenario dat menig betrokken en bevlogen medemens zal doen glimlachen, hopen en - zo was het alleszins in mijn geval - zich de vraag doet stellen: hoe kan ik hiermee aan de slag, liefst vandaag nog?

De schrijver anticipeert trouwens wel op jouw mogelijke ‘ja maar’s, meer bepaald in het voorlaatste hoofdstuk waarin hij topics als oprukkend nationalisme, zin of onzin van de democratie en de vrije markt, vooruitgangsoptimisme en de rol van cultuur aan bod laat komen.

Kantelen die handel!

Eindigen doet Jonathan Holslag met een oproep: de tijd is rijp om de omslag te maken, om dat kanteldroomscenario te gaan realiseren. Dat weet hij want tijdens zijn vele omzwervingen als politicoloog en schrijver hoort hij bedrijven gepassioneerd pleiten voor duurzaamheid en vakmanschap, hoort hij jongeren die een alternatief willen voor de kavelwijken en autoverslaving, die als de dood zijn om dezelfde afmattende forenzentrip van en naar afmattend kantoorwerk te moeten maken.

En daarmee is de cirkel rond:

  • als Kantelaar kom ik ook in contact met zelfstandigen die zich realiseren dat zij er, als onderdeel van een maatschappij op een kantelpunt, alle belang bij hebben te kantelen naar een andere organisatie van arbeid
  • als Levensloopbaancoach zie ik elke dag mensen die andere verwachtingen ten aanzien van hun leven koesteren dan het eentonige métro-boulot-dodo en beslissen te kantelen naar een leven dat meer voldoening schenkt.

Ik vertel hen exact hetzelfde als wat de schrijver zijn lezers vertelt: we kunnen het in de toekomst wél beter hebben. En jij kan daar zelf concreet aan meewerken.

Want 'kantelen die handel' impliceert altijd 'kantelen jouw wandel'!

Kopen dat essay!

Boekcover Vlaanderen 2055 door Jonathan Holslag, uitgegeven bij De Bezige Bij en besproken op www.kantel.be

Dat een gewaardeerd en gerenommeerd academicus zich de moeite getroost om zo'n hoopvol werk op zo'n laagdrempelige wijze in de wereld te zetten, verdient op zich applaus, want in academische kringen durft men daar wel eens de neus voor ophalen. Applaus alleen is echter niet voldoende: iedereen is betrokken partij in dit verhaal. Dit mag niemand koud laten, jou ook niet.

Daarom: doe jezelf een plezier, koop dit essay, het vergt een investering van slechts €9,95, het leest vlot, met z'n 115 pagina's + bijlagen. Laat je erdoor inspireren, ontroeren, put er hoop uit en stel jezelf de vraag met welke ideeën jij in jouw buurt, in jouw leven aan de slag kan. Praat met anderen over hoe we kunnen kantelen als regio zodat dit kanteldroomscenario voor Vlaanderen niet enkel een droom blijft. 

Dankzij de Coronacrisis in 2020 is dit essay immers actueler dan ooit...